Ilabas ang mga SALN!

NITONG Lunes, nagpakita ng tamang ehemplo ang mga mambabatas ng Akbayan Partylist, sina Representatives Chel Diokno, Perci Cendaña, at Dadah Kiram Ismula, nang ilabas nila ang kanilang Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN).

Simple ang mensahe: kung seryoso tayong wakasan ang katiwalian at walanghiyang pagkamkam ng ill-gotten wealth, magsimula ang mga public servants sa transparency at accountability.

Kinabukasan, sinundan ito ni Rep. Diokno ng matapang na mosyon sa House tri-committee on infrastructure: ilantad ng mga miyembro ang anumang koneksiyon nila sa kuwestiyonableng proyekto, contractors, at DPWH officials bago sila umastang “crusaders” laban sa mga ghost at anomalous projects. At kung may conflict of interest? Mag-inhibit agad.

Tama naman. Basic. Pero ang tanong, may matitira pa kaya sa komite matapos ang vetting process?

Maliwanag ang dalawang hakbang ng Akbayan. Ang SALN disclosure, dating regular na practice sa ilalim ni dating President Noynoy Aquino ay binaluktot ng rehimen ni ICC prisoner Rodrigo Duterte.

Sa tulong ng isang kuwestiyunableng Ombudsman, ipinagkait sa taumbayan ang karapatang masilip ang SALNs ng mga opisyal. Obvious ang pagtatakip. Kung malinis ka, anong ikinatatakot mo? Mahalaga ang SALN para maikumpara ang “suweldo at ari-arian sa papel” ng mga opisyal at ang “lifestyle nila both online and offline.”

Samantala, ang mosyon ni Diokno ay isang mahigpit na paalala; mahirap para sa Kongreso na mag-imbestiga ng mga tiwaling proyekto kung mismong mga miyembro nito ay dawit. Maaaring gawin, pero may problema sa kredibilidad. Sa huli, parang pinagkakatiwalaan natin ang mga bayawak na mag-imbestiga kung sino ang umatake sa manukan.

Dito pumapasok ang plano ng Palasyo na magtayo ng isang independent commission para silipin ang kaliwa’t kanang anomalyang ito, ayon sa bagong DPWH Secretary Vince Dizon. Malinaw ang hamon. Wala dapat kakampihan, wala dapat sasantuhin. Ilantad ang dapat ilantad. Kasuhan ang dapat kasuhan. At ipasok sa piitan ang dapat mabulok sa kulungan.

Kung hindi, drama lamang ito. Isang teleserye na paulit-ulit na nire-replay at kinakasuyaan na ng mamamayan. Ito rin ang hamon kay Secretary Dizon: linisin ang DPWH, tanggalin ang mga sindikato’t kawatan, at siguraduhin na ang pampublikong pondo ay hindi didiretso sa bulsa ng mga mandarambong, kundi tunay na mapapakinabangan ng taumbayan.