EDITORYAL - Anti-Dynasty Bill

Kagahapong adlawa, Hunyo 12, giselebrar sa mga Pilipino ang ika-128th nga anibersaryo sa Adlaw sa Kaugalingnan o Independence Day.

Dili na mga langyaw o langyaw nga mananakop ang nagdumala karon sa nasud, wala nay mga armadong pwersa sa mga langyaw nga magmando-mando sa mga Pilipino ug uban pang pagpangabusar.

Pero dili na kini ang kaaway karon sa mga Pilipino, kondili ang ilang kaugalingon. Ang kagawasan nga gamiton ang gahum sa ilang mga boto panahon sa eleksyon.

Nagawngan na ang uban sa sugo sa kwarta ug ang pagkagapos nila sa utang kabubut-on  ngadto sa mga politiko nga sila ra say namotar kay napalit ilang boto og pipila lang ka piso.

Kaning mga politikoha, dili ni basta lang mohunong ini’g katapos sa ilang termino. Kay naay kadugo nga mopuli sa ila, kondili ilang mga asawa, ang ilang mga anak, mga apo, o ba kaha igsuon  ug uban pang mga paryente.

Nanggamot na ning mga pangalana sa politika sa usa ka probinsya nga daw wala nay kahumanan sa ilang mga henerasyon, kay gusto nilang huptan ang gahum kutob sa ilang mahimo.

Gitawag na ni political dynasties. Gani tungod kay nagkadaghan naman ang politiko sa ilang pamilya, gibahin-bahin na nila ang mga barangay, lungsod, distrito, hasta pa gani sa mga Sangguniang Kabataan , silay nidominar.

Karon ning bag-o, napasar na sa Ubos Balay Balauranan Anti-Dynasty Bill sa ikatulong pagbasa.  Kung si Professor Eddie Alih, kanhi chancellor sa Mindanao State University – Tawi-Tawi, pa maoy pasultihon mao pa ni ang pinakaunang higayon sulod sa nakalabay nga 39 ka tuig nga nakalahutay ug naabot sa ikatulong pagbasa ang anti-dynasty bill.

Mura ning balaudnon nga sama sa usa ka piso sa manok nga gipapaso tungatunga sa tapok sa mga gutom nga iring. 

Kay daghan sa sobra 318 ka mga representante sa mga distrito , managkadugo ra, kung dili man, naa nilay kadugo nga naa sa lokalidad sama sa mayor, konsehal, gobernador, ug uban pa.

Ang atong Batakang Balaod o 1987 Konstitusyon nag-ingon nga gidili gyud ang political dynasties. Apan tungod kay walay aktwal nga balaod para ani, gibalewala ra ang naa sa Konstitusyon nga unta dili na kinahanglan kay Batakang Balaod kini.