Nag-recession na ba kita karon?

Una sa tanan, unsa man kining recession? Wala man kitay one-word nga hubad niini ngadto sa Binisaya o Cebuano language. Apan, ania ang pagpasabot sa Google: “An economic recession is a widespread and significant decline in economic activity lasting for more than a few months.”

Sa ato pa, halapad nga pagkunhod, o pag-slow down sa ekonomikanhong kalihokan nga molungtad og dugay-dugay nga panahon. Sa imong binayabas nga pag-aninaw, as an ordinary Pinoy in the streets, unsa man, imo bang na-felt nga nag-recession na kita karon?

Aniay ang mga indications o timailhan sa recession, sumala sa google: Pagkumhod sa gross domestic product (GDP); Pag-us-os sa real income, employment, manufacturing, ug retail sales; Kalit nga pagminus sa consumer ug business spending; Pagpasaka sa interest rates sa Central Bank, to fight inflation, which slows borrowing and economic momentum; Mga kompaniya nihinay, o ni-slow down sa hiring or initiate layoffs.

By the way, wala man maghingalan ang Google og specific nga nasud sa ilang pagpasabot unsa kining economic recession.

Dili man kita mga economic experts, wala kita masayod kon ni-effect na ba ang recession dinhi sa sa atong nasud. Kutob lamang kita sa pagbanabana.

Apan, sa iyang column sa The Philippine Star, sa pangutana kon nag-recession na ba kita, si Alex Magno, nagkanayon: “We are technically not in a recession. Not yet. But everyone now seems to be feeling it. All businesses are feeling the downturn.”

So, it seems nga na-felt na kono kini sa kaigsoonan natong mga Pinoy. lakip ang patigayon. Hinuon, matud pa, wala kini ma-felt sa privileged few nga mga kadagkuan sa atong kagamhanan nga mga adunahan kaayo.

Padayon ni Magno: “Businesses that depend on discretionary spending will feel the impact first. Sunlife Philippines country head JJ Moreno reports on the results of his company’s recent survey. About two-thirds (64 percent) of surveyed families are reducing their spending on nonessential items.

“About 30 percent of families are cutting back on even basic necessities. For an economy that is driven by household consumption, these are disturbing signals.”

Pugong sa gasto, dili lamang sa mga non-essential nga mga butang, kundili lakip na sa mga basic necessities, sama sa pagkaon, basta dili lang pud magutman.

Matud ni Magno, gumikan sa high fuel prices, napugos ang mga consumer (kita), pag-divert sa gasto gikan sa ubang mga butang.

Gumikan sa among basura diri sa balay, magpalitan ko og sako sa bugas, sudlan sa basura, una i-dispose (through garbage trucks). Daku ang akong katingala unsay relasyon sa prisyo sa gasolina ug krudo ug sa prisyo sa sako nga ni-increase man pud?

Padayon ni Magno, niining iyang panglantaw: “No one is expecting the inflation rate to slow down in the foreseeable future. No one is expecting domestic economic growth to improve dramatically. The conditions do not allow that. Two multilateral finance institutions have downgraded their growth forecasts for the Philippine economy to about 3.3 percent this year. We might not even achieve that lower forecast.”

Apan kiitang mga Pinoy, nga naanad na sa mga pag-antos, ug gumikan sa atong pagka-resilient, makasugakod da niining tanan.