"Backer" system ang mopatigbabaw

Misaad si Presidente Marcos Jr., nga wala na’y magtutudlo nga mo-retiro sa katungdanan nga maghupot lang og entry level position (Teacher I) human sa pipila ka tuig niini nga panerbisyo. Dugay na kaayo kining kahimtanga diin ang atong mga magtutudlo naniguwang na lang sa katungdanan apan wala matagad sa gobiyerno ug walay natagamtam nga tingusbawan.  Mao kana’y giingon nga, “Bisan pa sa saad presidente, kon walay “backer” ang maestra, mas dali pa aproban ang pagsaka ang iyang loanable amount gikan sa mga tigpatanto kay sa pagsaka sa iyang ranggo ug sweldo.”  Muleeng!

Nangutang na pud

Adunay nakuha nga yen-denominated financing package ang Pilipinas gikan sa Asian Development Bank (ADB) nga mokabat sa P48 billion (Y119.745 billion) alang sa pagsuporta sa  mga reporma nga gitumong sa pagpalig-on sa universal health care sa nasud. Kon gamiton lang gyud unta sa gilatid nga katuyoan, dili kini igsapayan katawhan bisan kon silaa maoy magpas-an sa maong balayronon.  Kon dili, mabiktima na usab kita sa mga international lending system diin “Ang gobyerno mangutang gikan sa mga tawo sa dato nga nasud aron ihatag sa mga politiko sa mga pobre nga nasud.”  Madahaan!

Dili na pwede patyon

Nahimutang sa kritikal nga kahimtang ang usa ka kobiktado nga si Christa Pike, 50 anyos, human napalpak ang pagpatuman sa iyang silot nga death by lethal injection didto sa Riverbend Maximum Security Institution sa Nashville, Tenessee, USA.  Gihulagway sa mga abogado ni Pike ang nahitabo nga “usa ka laygay, sakit ug makahadlok nga kamatayon, gawas lang nga walay kamatayon nga nahitabo.”  Nangutana ang akong silingan kon mahimo ba’ng buhi-an na lang si Pike tungod sa “double jeopardy” kay alang kaniya, “Ang gipatay na, dili na mahimong patyon pag-usab.” Atotch!

Hinaut walay mokapyot

Girepaso sa Cebu City Council ang P470 million waste processing system nga giproponer sa Suki Trading Corporation ngadto sa dakbayan, tungod sa nabatyagan sa mga sakop sa konseho nga pagsaka sa presyo sa maong proposal gikan sa P250 million niadtong Enero 2026, ngadto na sa P470 million ni’ng bag-o nilang proposal. Angayan tinuod nga repasohon ang maong kontrata bisan sa dinalian nga panginahanglan sa syudad sa pagsulbad sa suliran sa basura.  Kay aduna baya’y pagya nga nagkanayon nga, “Mas dali masayran ang kamatooran kon wala’y mokapyot niini sa iyang pagpalutaw sa tubig sa imbestigasyon.”  Fezteleern!

Sama sa ok-ok

Gi-imbestigar sa Cebu City government ang mga reklamo kabahin sa mga empleyado sa City Hall nga giingon’g nagbuhat og mga kalihokan nga walay kalabutan sa ilang official nga katungdanan atol sa oras nga tingtrabaho, sama sa pag-work out sa gym o ba kaha, pagpanigarilyo sa gawas ug pag-Tiktok alang sa FB content.  Naghinobra ang empleyado sa City Hall busa mahitabo gayod nga adunay empleyado nga wala’y trabahoon.  Matud pa sa usa ka city hall observer, “Sama sa mga ok-ok, dili mapu-o kining maong matang sa trabahante samtang anaa pa ang sistema sa political patronage sa gobiyerno.”  Pagkatoytoy!