EDITORYAL - Pundo sa PhilHealth ipabalik sa ila

Gimandoan sa Korte Suprema ang gobiyerno nga ibalik ngadto sa PhilHealth ang P60 bilyones nga wala nila magamit nga pundo ug ang ipabilin ang laing P29 bilyones nga giisyuhan og temporary restraining order.

Una niini, gimandoan sa gobiyerno ang PhilHealth nga ipabalik sa nasudnong panudlanan ang P60 bilyones nga wala nila magamit nga pundo subay sa “special provision” sa  2024 General Appropriations Act (GAA) ug Department of Finance Circular No. 003-2024—nga nagmando sa tanang mga government-owned and controlled corporations (GOCCs) sama sa PhilHealth nga iuli sa Department of Finance ang wala nila magamit nga pundo.

Apan gitawag sa Korte Suprema nga unconstitutional ang maong special provision sa GAA 2024 kay gipaagi kini sa “insertion” atol sa bicameral conference.

Kung mahinumdoman, gisaway sa katawhan ang mismong PhilHealth ug ang gobiyerno tungod ani. Gani gigamit kini sa mga kritiko sa gobiyerno nga bala aron kini dauton pinaagi sa social media nga dunay pagtuis sa mga impormasyon aron patuohon ang publiko sa mga bakak.

Sila si kanhi senador Aquilino Pimentel III, mga labor ug medical groups, Bayan Muna, 1Sambayan, University of the Philippines Law Class of 1975 ug mga healthcare organizations maoy nipasaka og petisyon ngadto sa Korte Suprema aron babagan ang pagkuha sa maong pundo sa PhilHealth.

Gawas sa P60 bilyones, kadtong padulong pa unta iuli sab nga P29.9 bilyones nga sobra gihapong pundo sa PhilHealth nga giisyuhan og TRO sa Korte Suprema, magpabilin kini sa maong ahensiya.

Kadtong P60 bilyones nga giuli sa PhilHealth gikataho nga gigamit kini para sa unprogrammed appropriations, apan gituohan kini nga bag-o kining pork barrel sa 2024 GAA.

Busa ang Korte Suprema mimando sa Kongreso ug sa Executive Branch nga ikarga kining P60 bilyones sa budget para sa PhilHealth 2026 GAA.

Gipatangtang sab sa Korte Suprema ang special provision 1 sa 2024 GAA u gang DOF Circular No.003-2024 kay kini giabusar. Gihulagway kini nilang Akbayan party-list Rep. Perci Cendaña  ug House deputy minority leader ML party-list Rep. Leila de Lima  nga kadaugan para sa tanang mga Pilipino.