EDITORYAL - Ang Halloween

Bisan asa nga mga malls, mga tindahan, ug mga establisamento makakita ta anang daghang mga dekorasyon nga panghadlok-hadlok karong panahona tungod sa pagtimaan sa Adlaw sa mga Santos ug Adlaw sa mga Minatay para sa mga Kristiyano.

Apan makahibulong kun nganong ang mga baligya sa mga malls dili man bahin sa mga santos o mga martir sa Kristiyanismo, kanang mga baligyang kandila ug mga buwak para gyud sa mga minatay.

Mas daghan man hinuon ang mga maskara, mga costumes sa mga di ingon-nato o mga ungo, makahadlok nga mga nilalang nga pulos lang bunga sa imahinasyon ug pagtuo-tuo. 

Wala sa kultura ug tradisyon ug bisan sa kasaysayan sa mga Pilipino ang Halloween ug tanang mga kalihokan nga may kalambigitan niini, apan nadala kini dungan sa pag-abot sa Kristiyanismo dinhi.

Ang Halloween orihinal nga nagsugod sa mga Celtic tribes sa Uropa nga nagsaulog sa pagtapos sa ting-ani sa mga pananom matag Nobiyembre 1 sa tuig—kay mao ni ang adlaw nga magsugod na ang taas sa kagabhion ug bugnaw nga panahon tungod sa niyebe o winter.

Nagtuo sab ang mga Celts nga sa Oktobre 31 o Samhain mao ang adlaw diin mawagtang ang bagis nga utlanan sa nahimutangan mga buhi ug sa mga minatay.

Tungod niini, ang mga dautang espiritu makagawas ug maabot sa nahimutangan sa mga buhi, ug pinaagi sa pagsul-ob og makahadlok nga maskarang ginama sa panit sa hayop ug ang pagdaob og kalayo dili sila mahilabtan sa mga dautang elemento.

Kay lisud man wagtangon ang impluwensya sa Celts sa Uropa, hinayhinay kining gisagol sa selebrasyon sa mga Kristiyano niadtong 8th century.

Si Pope Gregory III nipili sa Nobiyembre 1  isip All Hallows Day  o  All Saints Day  ug ang Oktobre 31 mao ang All Hallows Eve nga mao na karon ang gitawag og Halloween.

Gipuno nalang ang paghinumdom sa mga minatay sa Nobiyembre 2 niadtong 16th Century nga  naa gihapoy impluwensya sa mga Celts.

Pero karon, gilamon na nang tanan sa komersyalismo, naa nay mga Halloween parties, costume contest, ug uban pa nga nagtuyok gihapon sa negosyo.