EDITORYAL — Pag-abusar sa dagat

Dako ang pagkunhod sa gidaghanon sa mga isda gikan nagkadaiyang mga kalungsoran sa tibuok nasud sa nakalabay nga 20 ka tuig.

Ang Oceana, usa ka international non governmental advocacy group, mibasi sa ilang obserbasyon sa mga datos gikan mismo sa gobiyerno pinaagi sa Philippine Statistics Administration.

Gikan tuig 2002, nikubos og maayo ang nakuhang isda sa mga kabaybayonan sa Pilipinas nga maoy nag- unang panginabuhian sa mga gagmay’ng mananagat.

Matud pa sa report sud sa nakalabay nga 20 ka tuig, nigamay og maayo, 8.8 porsiyento ang nakuhang mga tamban, galunggong, tulingan , bariles sa naandang kadagatan.

Ang mga lokal nga mga mananagat usa sa pinakakabus nga sektor  Pilipinas nagsalig aning mga isdaa ug karon hanap na ang kaugmaon sa sunod nilang mga henerasyon.

Ang epekto ani, mao ang hulga sa food security sa nasud. Dili mabuhi ang mga Pilipino sa bugas, utanon ug mga karne lamang, kinahanglan niini ang mga pagkaong gikan sa nakapalibot nga dagat.

Kaning illegal fishing, overfishing, unreported ug unregulated fishing diha palang sa mga coastal fishing grounds maoy hinungdan ani.

Ang mga lokal nga mananagat walay pakabana,bisan gagmay nga isda pangkuhaon tungod kay wa nay laing makuha sa ilang kadagatan. Ang results, wa nay isdang modako ug makapangitlog aron mosanay.

Angay hinumdoman nga kada tuig nagkadako ang populasyon sa nasud, nagkagamay ang mga yutang pang agrikultura niini ug karon hasta ang kadagatan nihit na ang isda.

Ang mga LGUs dako unta og papel ani, mahimo nilang palambuon ang ilang kabaybayonan pinaagi sa implimentasyon sa Fishery Code of the Philippines ug local fishery ordinance.

Kung dili mohimo og aksyon ang tanang ahensiya sa gobiyerno ug mga lokal nga gobiyerno karon, sa sunod nga 20 ka tuig mas magkadako ang problema sa pagkaon sa Pilipinas.