Walang sinuman ang dapat higit sa batas

ANG pagbubukas ng kaso ng Office of the Ombudsman laban­ kay House Speaker Martin Romualdez ay isang mahala­gang paalala na ang kapangyarihan ay dapat laging may kaakibat na pananagutan. Hindi ito panahon para sa bulag na pagtatanggol o padalus-dalos na paghatol. Panahon ito upang igiit na ang batas ay dapat gumana nang patas para sa lahat.

Sa loob ng maraming taon, madalas marinig ng publiko ang panawagang labanan ang katiwalian. Ngunit ang tunay na pagsubok ay kung handa bang imbestigahan ang mga makapangyarihan, hindi lamang ang mga mahihina o kalaban sa politika. Kung ang hustisya ay nakabatay sa posisyon o impluwensiya, nawawala ang tiwala ng mamamayan sa mismong sistemang dapat magbigay ng katarungan.

Hindi rin tama na agad husgahan ang isang opisyal batay lamang sa pagbubukas ng kaso. Ang bawat respondent ay may karapatan sa due process at sa presumption of innocence. Gayunman, ang karapatang ito ay hindi dapat maging panangga laban sa lehitimong imbestigasyon. Ang pinakamabuting paraan upang linisin ang pangalan ay ang buong pakikipagtulungan sa proseso at ang malinaw na pagsagot sa mga isyung ibinabato.

Mas mahalaga ngayon ang papel ng mga institusyon. Ang Ombudsman ay kailangang kumilos­ nang may tapang, kalayaan, at walang kinikilingan. Kung may ebidensiya, dapat itong sundan saan man ito humantong. Kung wala, dapat ding malinaw na ipaliwanag kung bakit. Ang hustisya ay hindi lamang dapat ginagawa—dapat din itong nakikitang ginagawa.

Ang mga Pilipino ay pagod na sa paulit-ulit na mga kontrobersiyang nauuwi sa wala. Ang kailangan ng bansa ay hindi politika ng pagtatakpan o pag-aakusan, kundi kultura ng pananagutan. Ang tunay na lider ay hindi natatakot sa pagsusuri; sa halip, hinaharap niya ito nang may bukas na isip at paggalang sa batas.

Sa huli, hindi ang pangalan ng nasasangkot ang pinakamahalagang usapin. Ang mas mahalagang tanong ay ito: kaya ba nating patunayan na sa Pilipinas, walang sinuman—gaano man kataas ang katungkulan—ang higit sa batas?