Citation ticket lang, aw dili gyud motagam

Ang pagkasikop sa usa ka lalaki nga nakuhaan og video nga naglabay og basura sa dagat dapit sa Pasil Fish Port nagpakita sa usa ka lawom nga irony o panagsumpaki sa atong katilingban. Matud sa lalaki, gikan siya nanlimpyo og basura—apan ang iyang nahimong solusyon mao ra usab ang paglabay niini ngadto sa dagat.

Ang ingon niini nga mentalidad maoy pamatuod nga daghan pa gihapon kanato ang adunay konsepto sa "kalimpyo" nga kutob ra sa atubangan sa kaugalingong koral o personal nga dapit; basta mahanaw lang ang hugaw sa atong panan-aw, wala na tay labot kung asa kini mapunta.

Angayan lamang nga daygon ang dinalian nga aksiyon sa Station 6 ug sa kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ubos sa pamunoan ni Mayor Nestor Archival. Ang pag-isyu og tulo ka citation tickets ubos sa Anti-Littering Ordinance usa ka tin-aw nga mensahe: adunay balaod ug adunay silot. Apan igo ba kaha ang multa aron mabag-o ang naandan?

Makapanghupaw lang hunahunaon nga samtang naningkamot ang lokal nga kagamhanan (LGU) sa paglimpyo sa mga coastal barangays sama sa Pasil, Suba, ug Ermita—nga sumala sa taho anaa na sa 90 porsiyento nga nalimpyohan—aduna gihapoy mga indibidwal nga padayong nagsabotahe niini nga mga programa tungod sa kakuwang sa tiunay nga pagpakabana.

Ang dagat dili usa ka higanteng basurahan nga pwedeng labayan kung mapuno na ang atong mga plastic bag. Ang matag basura nga atong iitsa sa tubig mobalik ug mobalik kanato sa porma sa baha, hugaw nga isda ug pagkaon sa dagat, ug naguba nga kinaiyahan.

Bisan pa niana, dili nato pwedeng isalig ang tibuok problema sa disiplina lamang sa mga tawo. Ang taho nga nibalik ang Dakbayan sa Sugbo sa paglabay og basura ngadto sa lungsod sa Aloguinsan tungod sa mga isyu sa Binaliw Landfill nga wala pa mahatagi og katin-awan nagpakita sa usa ka mas dakong liki: ang problema sa sistema.

Unsaon man nato pag-aghat sa mga lungsuranon nga magmadasigon sa pagdisiplina sa kaugalingon kung ang mismong kagamhanan naglisod pa man gani sa pagpahimutang sa permanenteng labayanan sa dakbayan? Ang pagbiyahe sa basura ngadto sa laing lungsod usa lamang ka temporaryo nga tapak sa usa ka dako ug nag-nganga nga samad.

Nagpakita kini nga ang Sugbo nag-atubang karon og usa ka waste management crisis nga nagkinahanglan og malungtaron ug konkretong solusyon, dili lang ang pagbalhin sa hugaw ngadto sa tugkaran sa uban.

Ang pagpangayo og pasaylo sa lalaki nga nakuhaan sa video usa ka maayong sinugdanan. Apan ang matuod nga pagbasol kinahanglang makita sa buhat—dili lang kaniya, kondili kanatong tanan.

Ang pag-uswag sa Sugbo dili lamang masukod sa mga tag-as nga edipisyo o modernong imprastraktura, kondili sa kung unsaon nato paghatag og bili ang atong palibot. Hangtod nga dili magdungan ang disiplina sa katawhan ug ang hapsay nga sistema sa kagamhanan, padayon kitang malumos sa kaugalingon natong hugaw.