Ang damgo sa ma-bise presidente nga "walay hago"

Tinuod nga sa pulitika sa Pilipinas, ang trahedya sa usa ka lider kasagaran maoy sinugdanan sa dako ug hayag nga oportunidad sa uban. Karon nga nag-atubang sa seryosong hulga sa impeachment si Bise Presidente Sara Duterte, daghan na ang naglaway sa iyang lingkoranan.

Ang gihisgutan nga panag-ilog sa liderato sa Senado tali ni Alan Peter Cayetano ug Sherwin Gatchalian dili lang ordinaryong away alang sa gahom sa Senado. Kini usa ka kalkulado nga lakang alang sa mas taas pa nga ambisyon. Silang duha, sa managlahing rason ug kasaysayan, dugay nang nangandoy nga mosaka sa ikaduhang labing taas nga pwesto sa nasud. Apan ang pangutana: Mamahimo ba silang Bise Presidente nga "walay hago ug walay gasto" kung ugaling matangtang si VP Sara? Diri mosulod ang bugnaw nga kamatuoran sa atong Batakang Balaod. Sumala sa Artikulo VII, Seksiyon 9 sa 1987 Philippine Constitution, kung mabakante ang pwesto sa bise presidente, walay awtomatikong succession gikan sa Senado. Ang Presidente (Marcos Jr.) mao ang magtudlo og ihulip gikan sa mga miyembro sa Kongreso (Senado o Ubos Balay Balaoranan), ug kinahanglan pa kining kumpirmahon sa mayoriya sa Kongreso ug Senado.

Sa laktod, ang Senate presidency dili usa ka "golden ticket" padulong sa OVP. Bisan kinsa pa ang modaug tali nilang Cayetano ug Gatchalian, kinahanglan gihapon silang manghambog ug mangamuyo sa pabor ni Presidente Marcos Jr. ug sa mga kongresista. Walay "libre" sa pulitika; ang tanan adunay bayad ug utang kabubut-on. Dili usab angay’ng pakamenoson sa mga naghinam-hinam ang 32 ka milyon nga boto nga nagpaluyo kang VP Sara. Ang iyang gipahayag nga andam siya sa usa ka "blood bath" sa pulitika nagpasabot lang nga ang pagbira kaniya paubos moresulta gayud sa usa ka dako ug gubot nga destabilisasyon sa nasud. Ang pwersa sa mga Duterte dili sama sa ordinaryong oposisyon nga daling mapapha; aduna silay lig-on nga ugat sa grassroots ug mga loyalistang andam usab makigbisog.

Ang kasamtangang pag-ipit sa mga alyado sa mga Duterte sa Ubos Balay Balaoranan, sama sa nahitabo sa pipila ka progresibo ug kritikal nga magbabalaod, usa ka klaro nga mensahe gikan sa administrasyon: Kinsa kadtong mosukwahi, pagawson sa sirkulo sa gahom. Apan ngano mang hilom ang kampo sa mga Duterte karon? Aduna pa ba silay ikasarang, o dawat na nila ang kapildihan? Sa dula sa gahom, ang kahilom mao ang labing delikado nga hinagiban. Mahimong nagpalubog lang sila sa tubig aron makita kung kinsa ang mga tinuod nga kaaway ug kinsa ang nagpabiling higala. Ang kahilom sa usa ka Duterte kasagaran maoy timaan nga adunay nag-ung-ong nga dakong bawod. Sa pagkakaron, ang damgo ni bisan kinsa nga mapuli sa pwesto ni VP Sara nagpabiling usa ka "ambisyon sa panganod." Ang impeachment dili usa ka dula-dula nga daling desisyonan; kini usa ka seryosong sugal nga pwedeng moguba sa tibuok nasud. Samtang nagpaabot kita sa mosunod nga mga dagan sa pulitika, angay natong hinumduman: walay pwesto sa gobyerno nga makuha nga "walay hago." Kung duna may mosaka tungod sa impeachment, isipon kana nga usa ka dako nga utang sa administrasyon—ug sa pulitika, ang utang kanunay nga naay bug-at nga interes.