El Niño: handa ba ang gobyerno sa tagtuyot?

May paparating bang mas matinding krisis kaysa sa baha? Habang abala ang mga opisyal sa politika, luma­lakas ang El Niño. Hindi ito tsismis o pananakot. Babala ito ng mga siyentipiko na maaaring tumbasan ng tagtuyot, mahal na pagkain at kakulangan sa tubig.

Noong Oktubre 7, naglabas ang PAGASA ng panibagong El Niño advisory. Kinabukasan, sinabi ng NOAA na mahigit 83 porsiyento ang posibilidad ng malakas hanggang napakalakas na El Niño hanggang unang bahagi ng 2027. Malinaw ang babala. Malinaw din dapat ang aksiyon.

Kapag nabawasan ang ulan, magsasaka ang unang tatamaan. Kapag bumagsak ang ani, susunod ang presyo ng bigas, gulay at iba pang bilihin. At kapag tumaas ang presyo, hindi gabinete ang mamomroblema sa hapag-kainan kundi milyun-milyong pamilyang kapos na sa badyet.

Sa mga lungsod, ibang dagok ang nakaamba: posibleng paghina ng suplay ng tubig, pagtaas ng konsumo sa kuryente at panganib sa kalusugan dahil sa matinding init. Hindi pare-pareho ang tama sa bawat lalawigan, pero walang dahilan para maghintay bago kumilos.

May mahalagang pagkakaiba: natural na siklo ng karagatan at atmospera ang El Niño; hindi ito direktang likha ng climate change. Ngunit habang umiinit ang mundo, mas mapanganib ang matitinding init na maaaring sumabay dito. Hindi dapat paghaluin ang agham at propaganda.

Nasaan ngayon ang nakalatag na plano ng Department of Agriculture, NIA, DENR at mga lokal na pamahalaan? Aling sakahan ang may sapat na irigasyon? Aling bayan ang may reserbang tubig? Magkano ang pondo, sino ang responsable, at kailan makikita ang resulta?

Hindi sapat ang press release at pagpupulong na may litrato. Kailangan ang maagang babala sa mga barangay, pagpili ng angkop na pananim, pag-aayos ng irigasyon, proteksiyon sa mga imbakan ng tubig at tulong