EDITORYAL - Pax Silica sa Pilipinas

Lanog kaayo ang mga balita bahin anang Pax Silica. Ang mga progresibong mga pundok nipadayag og dakong pagsupak sa maong plano sa gobiyerno tungod daw sa negatibong ibunga niini sa dinhi sa nasud.

Atong ikalimang state of the nation address (SONA) ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. iyaha ning gilakbitan og hisgut. Matud pa niya dako kaayo ni og matabang sa pagpalambo sa nasud, particular na sa ekonomiya kay magdala ni og daghang foreign investors dinhi.

Maayo ang tumong sa Pax Silica, kay mismo na gani ang Estados Unidos mipahibalo nga mobubo sila og 10 bilyones dolyares para ipuhonan ani.

Basi sa mga nanggawas nga impormasyon kabahin sa Pax Silica, magtukod og mga artificial intelligence data centers dinhi, magtukod og mga planta sa paghimo og microchips ug semiconductors, ug renewable energy plants.

Ini og mahuman na kining tanan, mga Pilipino gihapon ang kadaghanan sa makatrabaho para modagan ang maong mga pasilidad, sagad ana mga fresh graduates nga mga kabataang Filipino.

Gawas pa ana, kaning mga langyaw nga mga investors magdala kini og teknolohiya nga dako og matabang sa pagpataas sa estado sa Pilipinas sa kalibutan. Pero nganong naa may supak ani? Matud pa sa ilang mga pasangil, kana palang gilapdon sa luna nga gamiton lapad nga bahin sa agrikultura ang mawala. Ikaduha, peligro sad daw nga magnihit ang suplay sa tubig tungod kay dunay report nga ang mga lugar diin naay mga AI data centers nagnihit ang tubig.

Gawas pa ana, dako kaayo’g konsumo sa kuryente ang mga pasilidad ug sa panahon karon nga nagpirme ang brownouts basin mosamot ang problema.

Nabiyaan na og maayo ang Pilipinas sa mga silingang nasud, ug kining pax silica dako og matabang ani. Dili nato usikan ang mga oportunidad nga naabot para sa paglambo sa nasud.

Apan sa dili pa ni mahitabo, angay tingaling tun-an ug timbang-timbangon ang kaayohan ug kadaut nga epekto niini.