Public official ka? Ipaliwanag ang yaman!
Kapag pinili mong maging lingkod-bayan, hindi puwedeng pribado ang yaman habang pera ng bayan ang hawak mo. Dapat masuri ang SALN, negosyo, buwis, at bank deposits upang malaman kung ang paglobo ng ari-arian ay tugma sa suweldo at kita. Ang walang itinatago, walang dapat ikatakot.
Panahon nang amyendahan ang bank secrecy at financial disclosure laws. Bawat kandidato at opisyal ay dapat pumirma sa limitadong waiver upang maikumpara ng Ombudsman, AMLC, BIR, at COA ang deklaradong yaman sa rekord. Protektado ang account numbers, pero hindi dapat protektado ang unexplained wealth.
Mahalaga ito habang papalapit ang 2028 elections. Ang gustong tumakbo para bumawi sa gastos, magkamal ng kontrata, magpayaman, o gawing negosyo ang puwesto ay dapat magdalawang-isip. Ang public office ay serbisyo, hindi puhunan mula sa kaban ng bayan.
Pero hindi lamang pulitiko ang dapat sisihin. May botanteng humihingi ng pera, ayuda, gasolina, at pabor, saka nagbabantang hindi iboboto ang kandidatong walang maibigay. Kapag binili ang boto, may maniningil pagkatapos manalo. Ang gumastos nang milyun-milyon ay maaaring bumawi nang bilyun-bilyon.
Dito pumapasok ang impeachment ni VP Sara Duterte. Kapag iniharap sa publiko ang bank, tax, at business records, makikita kung tugma ang mga numero sa SALN, negosyo, at lehitimong kita. Mabuti ito dahil ebidensiya, hindi tsismis, ang dapat magpasya.
Kung maipapaliwanag nang malinaw ang malalaking halaga, maaari nitong patibayin ang depensa at muling pakilusin ang mga tagasuporta. Pero kung may bilyong hindi maitugma sa kita at deklaradong yaman, babagsak ang tiwala at job approval. Nasa records ang sagot, hindi sa sigawan.
Dapat pare-pareho ang pamantayan—Marcos, Duterte, senador, kongresista, gobernador, mayor, at kandidato. Walang selective transparency. Sa 2028, huwag ibenta ang boto at huwag pagkatiwalaan ang kandidatong takot ipasuri ang yaman. Ang yumaman sa poder ay dapat magpaliwanag. Ang katapatan ay hindi ipinapangako; pinatutunayan ito sa perang kayang ipaliwanag nang buo.
- Latest
