EDITORYAL — Pilipinas sa space?

Panahon na karon sa artificial intelligence, digital ug space technology. Gani nahimo nalang kining mga ‘household names’ kay bisan kinsang tawo nga dunay gadgets maka-access na og mga impormasyon bahin ani.

Mao nga dili na angay ikahibulong nga ang gobiyerno naningkamot nga makaapil sa pakiglumba sa teknolohiya sa uban aron makabaton og kaugalingong tinubdan sa gikinahanglan sa umaabot nga panahon, dili para sa karon nga henerasyon kondili para sa umaabot nga mga kabataang henerasyon sa nasud.

Ning bag-o, gianunsyo sa Armed Forces of the Philippines ang pagporma og space force. Ambisyoso kaayo ni nga tinguha pero dili ni kataw-anan.

Kay ang ubang mga advance nga mga nasud naa na ani sama sa Amerika, Russia, United Kingdom, France, India, Japan ug uban pa.

Kung buot hunahunaon, ang ubang mga high tech nga mga ekipo ug gamit  aning mga nasura ang mga raw materials nga gigamit nagagikan sa mga pobreng mga nasud sama sa Pilipinas.

Ang tinguha karon sa Philippine Space Administration (PSA) magbutang og mga kaugalingon natong binuhat nga mga satellites sa atong kawanangan para sa komunikasyon, pag-monitor sa lakaw sa panahon, mga kausaban sa klima para sa kaayohan sa atong mga mag-uuma ug mananagat. Ang Armed Forces of the Philippines, nagtinguhang makabutang og kaugalingong mga military satellites sa atong kawanangan para magamit sa pagpanalipod sa nasud gikan sa mga pag-atake sa laing nasud.

Apan subo lang nga sa social media, gihimong kataw-anan sa ubang mga Filipino ang maong tinguha. Kay para nila, walay kapabilidad ug kulang nalang ingnon nilang walay alamag sa natad sa space science ang mga Pilipino.

Usa ni sa mga kinaiyang hangtud karon nagpabug-at sa Pilipinas para makabuwelo og lupad ug makig-kompetinsiya sa ubang mga nasud sa natad sa teknolohiya.

Usa ni sa hinungdan nganong daghang mga lokal nga mga startup businesses ug bisan ang mga lokal nga imbentor nawagtangan og gana para ipadayun ang ilang talento—ang mga kababayan nato nga utok kasag. Kung dili ta mosalig sa atong kapabilidad ug dili nato suportahan ang ambisyon, magpabilin tang magsalig sa ubang nasud ug mao ni ang epektibo nilang pamaagi aron gawngan ang paglambo sa Pilipinas.