‘Pamasahe paakyat, sahod paurong’

SA bawat pagsirit ng presyo ng gasolina, may kasabay na pagdaing ang mga ordinaryong Pilipino. Hindi na ito sim­pleng reklamo, isa na itong tahimik na sigaw ng mga pamil­yang pilit binubuo ang araw-araw na gastusin sa kabila ng ka­karampot na kita.

Ang giyera sa pagitan ng Iran, Estados Unidos, at Israel ay tila malayo sa ating mga baybayin, pero ang epekto nito ay ramdam na ramdam sa bulsa ng bawat commuter, bawat magulang, bawat estudyanteng kailangang bumiyahe para lang makapasok sa paaralan.

Sa jeep, sa bus, sa tren makikita mo ang mga mukhang pagod na hindi lang sa biyahe kundi sa pag-iisip kung pa­ano pagkakasyahin ang pera hanggang sa susunod na sweldo. Ang dating barya lang na pamasahe ay ngayo’y tila kumakain na ng kalahati ng arawang kita ng isang mang­gagawa. Paano pa ang may dalawa o tatlong anak na sabay-sabay pinapaaral?

Dito pumapasok ang tanong nasaan ang malasakit ng pamahalaan sa ganitong sitwasyon?

Kung napatunayan na natin noong pandemya na kaya naman pala ng sistema ang online at modular learning, bakit hindi ito muling pag-isipan bilang pansamantalang hak­bang? Hindi ito tungkol sa katamaran o pag-iwas sa res­ponsibilidad. Ito ay tungkol sa praktikal na pagharap sa krisis.

Hindi ba’t mas makatao na pansamantalang ibalik ang online classes sa elementarya at high school, kung saan mas sensitibo ang mga bata sa hirap ng biyahe at gastos? At para sa kolehiyo, hindi ba pwedeng limitahan ang araw ng face-to-face classes gawing dalawa o tatlong beses sa isang linggo para mabawasan ang gastusin ng mga estudyante at kanilang pamilya?

Hindi ito perpektong solusyon. Walang perpektong solus­yon sa gitna ng krisis. Pero ang kawalan ng aksyon ay mas lalong hindi katanggap-tanggap.

Sa totoo lang, hindi lang pamasahe ang problema dito. Ito ay sintomas ng mas malalim na sakit, isang sistemang tila laging huli sa pagresponde, laging reactive, at madalas walang pakiramdam sa tunay na kalagayan ng mamamayan.

Ang edukasyon ay karapatan, hindi dapat maging pabigat. Kung ang pagpasok sa paaralan ay nagiging dahilan para lalong mabaon sa utang ang isang pamilya, may mali na sa sistema.

Panahon na para mag-isip ang gobyerno hindi lang bilang administrador, kundi bilang kapwa Pilipino na nakakaunawa sa hirap ng kapwa niya. Hindi kahinaan ang pag-adjust ng polisiya sa gitna ng krisis ito ay tanda ng malasakit at talino sa pamamahala.

Dahil sa huli, ang tanong ay hindi kung kaya ba ng gobyerno. Ang tanong ay handa ba silang unahin ang kapakanan ng mamamayan kaysa sa nakasanayan?

At habang patuloy ang pagtaas ng presyo ng langis, isang bagay ang sigurado hindi kayang tiisin ng Pilipino ang ganitong klaseng pabigat nang matagal. May hangganan ang pagtitiis. At kapag iyon ay napuno, hindi lang bulsa ang sasabog kundi ang galit ng bayan.

Disclaimer: Ang artikulong ito ay opinyon ng may-akda at nakabatay sa kasalukuyang sitwasyong pang-ekonomiya at pandaigdigang pangyayari. Layunin nitong maglahad ng pananaw at mungkahi, hindi upang manira o magbigay ng maling impormasyon.