EDITORYAL - Adiksyon sa gadgets

Samtang nagdagan ang panahon ug nagka-moderno na ang tanan, hinayhinay sab og kausab ang mga kinaiya sa matag henerasyon karon. Apan aning modernisasyon sa tanan, naay butang nga kinahanglang magpabilin. Ang kinaiya ug pamatasan.

Nabantayan karon nga daghan na sa mga kabataan ang nagapos aning mga gadgets sama sa mga ipads, tablets, cellphones ug uban pa. Halos tanan ani dunay koneksyon sa internet ug labaw sa tanan social media ug mga online games.

Gani dunay mga batang nag-edad palang og 3-anyos gipamalitan na sa mga tubig-tubigang mga ginikanan og ilang mga gadgets, para daw “dili sila mabiyaan sa uban.”

Sa pagkatinuod maayo og tumong ang ilang pagpalit ani apan ang ubang mga ginikanan wala masayud nga dunay dili maayong epekto sa paghulma sa kinaiya ug pamatasan sa ilang mga anak ang kada adlaw nilang makita diha sa ilang mga gadgets. Ang mga bata kuryuso gyud kaayo ug daling makat-on ilabi na anang mga edad gikan sa 2-anyos hangtud 10-anyos.

Mga edad kini nga diin halos tanang butang bag-o pa kanila ma-absorb sa ilang mga huna-huna ug makatabang sa pagporma sa ilang panghunahuna, salabutan, ug kinaiya.

Ug dili maayong ang dakong pahat aning mga tuiga, ang ilang nakat-onan gikan tanan sa gadgets o sa internet. Lahi ra gyud kun personal o tawo ang nagtudlo kanila sa kung unsay husto ug kun unsay sayop, tungod kay dunay emosyon silang makita nga wala sa mga gadgets.

Mao ni rason kun nganong dunay mga bata karon nga wala pay 10-anyos dali masuko, daling mangluod, walay pamatasan sa mga mas maguwang pa nila, dili na makamaong mobuhat sa bulohaton sa balay, gagmay og mga grado, dili na magtuon ug daghan pang uban nga dili maayong kinaiya.

Dako kining hagit dili lang sa mga ginikanan kondili hasta pud sa mga magtutudlo. Dunay mga panahon nga lisud para nila ang pagtudlo sa mga bata bisan sa mga sayun nga leksyon ug pagtulon-an tungod kay naglatagaw ang hunahuna sa ilang mga tinun-an.

Magmatngon unta ang mga ginikanan ani nga matang sa adiksyon sa mga bata sa gadgets. Kini tungod kay unsa may kaugmaon aning mga bataa kun karon palang lisud na silang disiplinahon?