Baha

Taliwa sa pagpangandam aron unta malikayan nga dunay mga kinabuhi nga makalas daghan gyud gihapon ang namatay tungod sa pag-igo sa bagyong Tino dinhi sa Sugbo niadtong Martes.

Segun sa talaan sa operations center sa Kapitolyo, miabot na og 76 ang gidaghanon sa mga nakalas ug posible pa nga madugangan tungod kay daghan pa ang missing ug nagpadayon pa ang search and retrieval operation sa pagsuwat ko niining lindog kagahapon sa udto. Ang mga namatay gikan sa Cebu City(12); Mandaue City ( 9);Compostela (15); Danao City (9); Talisay City (7); Liloan (23); ug Consolacion (1).

Ang grabeng baha maoy hinungdan sa daghang kinabuhi nga nakalas. Ang pagsuyla sa mga dagkong sapa sama sa Butuanon River sa Mandaue, Mananga River sa Talisay ug Cotcot River sa Liloan tungod sa daghang uwan nga giyabo sa bagyo maoy gitumbok nga hinungdan nganong nasinati ang grabing baha nga sukad wala pa masinati sa Sugbo.

Nakatampo sab sa sitwasyon ang gidaghanon sa uwan nga dala sa bagyo. Segun sa PAGASA gibana-bana nga katumbas sa usa ka buwan nga uwan ang gibundak sa bagyo.

Ang pagkadaot na sa kabukiran tungod sa way puas nga pagpamutol og kahoy ug quarry maoy usa sa mabasol sa hitabo.

Apan labaw sa tanan ang pagpasagad ug kahakog sa mga hingtungdang opisyal sa kagamhanan.

Kun gibadlong sa gobyerno ang pagpuril sa mga kahoy ug quarry sa kabukiran aron tukuran og mga subdivision wa unta tingali mahitabo ang grabeng baha.

Kun gigasto og tarong sa mga flood control projects ang binilyon nga pundo sa gobyerno napugngan unta tingali ang tubig nga mobanlas sa mga panimay.

Hinaot makatulog nga malinawon ang mga opisyal nga nalambigit sa mga anomaliya sa flood control projects taliwa sa pagbangutan sa daghang pamilya sa mga nabiktima sa baha.

Dili sulagma nga ang mga nangawas nga sapa nga maoy hinungdan sa pagkabanlas sa daghang kabalayan maoy gihimong gatasan sa mga buaya sa gobyerno sulod na sa dugay'ng panahon.

Kada tuig binilyon ka pisos ang gigahin sa gobyerno alang sa flood control nga way human-human apan way nahimo pagpugong sa baha.

Ug hinaot nga human sa hitabo naleksiyon sab ang publiko ug sa sunod higayon tarungon na pagpili ang atong mga lider.