Hikog gumikan sa kawad-on

Sama sa gihilab ang akong atay sa dihang nagbasa ko sa taho kabahin sa usa ka 12-anyos nga batang babaye kinsa naghikog didto sa dakbayan sa Davao gumikan sa ilang kapobrehon. Mora’g lisod kaayo tuohan nga iyang mabuhat ang pagpakamatay tungod sa kapobrehon sa iyang pamilya gumikan lagi sa kalinghod sa iyang pangidaron.

Apan samtang ako nagbasa sa maong estorya, adunay misantop usab sa akong alimpatakan nga dako nang posible nga mahitabo ang ingon niini nga insidente karong panahona. Kini gumikan usab sa dili maesplikar nga sirkumstansiya nga naglibot sa rason ngano nga kinahanglan pa sa usa ka tawo nga magpakamatay gumikan lamang sa kapobrehon.

Ang pagbitay ni Mariannet Amper sa iyang kaugalingon tungod sa tumang kawad-on sa ilang pamuyo nagpakita lamang kun unsa na ka seryoso ang problema sa kapobrehon sa Pilipinas, diin 14 porsiyento sa populasyon nga 87 milyones ang mokita lamang og ubos sa P50 matag adlaw.

Sa wala pa siya naghikog, usa ka sulat ang iyang gitagoan sa ilalum sa iyang unlan nga nagpadayag sa iyang pangandoy nga makabaton og biseklita, bag, bag-ong sapatos ug insaktong trabaho sa iyang mga ginikanan aron sa ingon makatiwas siya og pagtungha sa elementarya.

Ang mao niya nga sulat iya unta nga ipadangat ngadto sa “Wish Ko Lang,” usa ka programa sa GMA-7 nga naghatag og katumanan sa mga pangandoy sa mga anaa sa labing ubos nga sektor sa  katilingban. Apan sayang nga wala kini makaabot sa maong programa samtang sa buhi pa ang maong bata.

Sa mao niya nga sulat, matud ni Mariannet nga dugay na silang wala makasimba gumikan sa rason nga wala silay ikaplite sa sakyanan. Ang iyang amahan aduna kanunay hilanat hinungdan nga sige na lamang og panglabada ang iyang inahan alang sa ikabuhi sa ilang pamilya.          

Ako nagduda nga gitagoan na lamang ni Mariannet ang maong sulat ilalum sa iyang unlan gumikan sa pagkawala nilay gahin pagpadala niini ngadto sa maong programa sa telebisyon pinaagi sa koreyo. Ug hangtod sa iyang paghunos sa iyang kinabuhi, gihambin na lamang sa maong bata ang kaibog ngadto sa uban nga natabangan sa maong programa.      

Si Mariannet nagpuyo sa usa ka payag nga walay elektrisidad o koneksiyon man lamang sa tubig nga mao unta ang nag-unang mga panginahanglanon sa usa ka pamilya. Gani, ang ilang kawad-on mao ang hinungdan ngano nga usa na ka bulan nga miabsent sa iyang pagtungha si Mariannet.

Nianang pagkagabii sa wala pa siya maghikog, ang estorya nagkanayon nga nangayo og P100 si Mariannet sa iyang amahan alang sa iyang project sa ilang tulonghaan, apan walay ikahatag ang iyang amahan. Kini tungod lagi kay pipila na usab ka bulan nga walay trabaho ang iyang amahan.

Matud pa sa report sa Agence France Presse, ang pagpakamatay ni Mariannet gikataho sa susama nga adlaw nga si Presidente Gloria Macapagal-Arroyo mianunsiyo atol sa usa ka panagtigum uban sa sektor sa pamatigayon nga ang mga reporma sa ekonomiya nga gipatuman ilalum sa iyang administrasyon mibunga na og maayong mga resulta.

Matud pa ni Presidente Arroyo sa maong panagtigum nga ang ordinaryong mga Pilipino nakatagamtam na sa resulta sa nagkaasensong ekonomiya sa nasud. Gani, mipagawas na kuno ang kagamhanan og usa ka bilyon ka pesos alang sa mga programa pagpakigbatok sa kapobrehon sa nasud.

Apan mora’g kutob lamang sa pagarpar kining ato nga mga opisyal sa nasud. Kini tungod kay wala gayud motalab ngadto sa mga labing kabus sa nasud ang ilang gipanghambog nga maayong resulta sa mga programa nga gitumong sa pagtuboy sa ekonomiya.

Gani sa nakalabay nga survey, mokabat na ngadto sa 11 milyones ka Pilipino ang anaa naglunang sa tumang kalisod karon gumikan sa kita nga ubos lamang sa P50 matag adlaw. 

* * *

Ipadala inyong reaksiyon sa [email protected]