Mas bangis sa pagbalik

Samtang nagdagan ang taxi nga akong gisakyan gikan sa A.S. Fortuna sa Mandaue City paingon sa among pinuy-anan sa Consolacion gahapon sa udto, nanghupaw ang drayber ug nireklamo nga labihan na g’yong inita sa panahon. Bugnaw ang iyang aircon maong wa ko motingog. Nakasabot hinuon sa kapait sa iyang kahimtang. Tibuok adlaw siyang magsubay sa kadalanan nga way laing pandong gawas sa nipis nga atop sa iyang sakyanan.

Nangutana ang drayber kun tinuod bang molungtad hangtod sa Enero sunod tuig ang El Niño. Ako siyang giingnan nga ang labing uwahing banabana mao nga moabot ni hangtod sa Mayo, ang buwan sa piniliayng presidensiyal sunod tuig.

* * *

"Paita gud, asa na man ta punita ana?" nangutana siya. Wa ko katubag kay may kasulti ko sa telepono. Samtang nagpaabot kanus-a ko mahuman, nagsige siya og panakla. "Mangliki ang yuta ini? Asa na man lang ta og tubig nga mainom?" Nituaw siya dihang nahuman na’ng akong tawag.

Wa ko motingog. Nakabatyag ko’ng gusto lang siya nga mopahungaw. "Daugdaog na man gyud ni. Mora’g gisilotan gyud ta ini." Ganahan ko’ng makabati kinsay iyang tulisukon sa katalagman. Basulon ba niya’ng gobiyerno? O ang nagtipun-og na uyamot nga kasal-anan sa kalibotan? Apan sa wa pa kasumpay sa iyang tagawtaw, niabot na mi sa akong destinasyon.

* * *

Igo lang ko’ng nakasud sa among bay nakadawat ko og text sa kauban nako sa trabaho nga duha ka adlaw nang way agas ang ilang gripo sa Tabada, Mambaling. Siya ‘sab ang nagsige og reklamo niadtong Marso ug Abril nga kasagaran maabtan og tulo ka adlaw nga way agas ang ilang pinuy-anan.

Ingon ini ba kapaspas ang pagtidlom sa suplay sa tubig? Tinuod, nipasidaan ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) nga mograbe ang El Niño sugod karong buwana. Apan nagsige pa man ang pat-ak pat-ak nga bunok sa uwan tungod sa habagat nga nasumpay sa mga hinungaw sa sunudsunod nga mga bagyo nga wa motugpa sa yuta.

* * *

Nipahibawo ang Metro Cebu Water District (MCWD) nga hapit na moawas ang Buhisan Dam tungod sa sunudsunod nga uwan. Apan padayong nipahinumdom sa mga konsumidor nga angay’ng magdaginot og tubig. Nagduda hinuon ko’ng may wa isulti ang kadagkoan sa MCWD.

Mao ang pait nga kamatuoran: Ang pat-ak pat-ak nga uwan sa nangaging mga adlaw wa kadugang sa naapiki na’ng suplay sa tubig ilawom sa yuta. Kay kasagaran sa mga uwan kalit nga nibundak ug kalit sang nihunong. Way higayon ang yuta sa pagsuyop ug busa ang uwan nilahos og awas sa suba ug dagat. Salamat sa bayhon sa Sugbo nga kasagaran bakilid ug nihit ang patag. Ug labaw sa tanan sa atong way pupanaganang pag-upaw sa kabukiran.