Multa angay’ng patas-an

Di rason ang kakuwang og labayanan og basura dinhi sa syudad sa Sugbo aron pasagdan ang nagtipun-og nga mga basura diha daplin sa kadalanan nga manimaho ug maghatag og dakong hulga sa panglawas sa kumunidad.

Makapahingawa nga sulod na sa daghang semana nahimo na ngaa normal nga talan-awon dinhi sa dakbayan ang wala makolekta nga basura nga nagpundok daplin sa karsada, labi pa sa mga sudlonon nga mga karsada diha sa kabarangayan.

Ang hinungdan tungod kay wala nay klarong schedule ang pagkolekta sa basura tungod sa wala say klarong labayanan ang syudad sukad sa nahitabong trahedya sa Binaliw landfill niadtong Enero. Bisan unsaon og badlong sa mga opisyal sa barangay dili gyud mapungan ang mga tawo nga way disiplina paglabay sa ilang basura diha sa kadalanan.

Pananglitan ang mga nagtipun-og nga basura sa Barangay Kalunasan---gikan sa kilid sa Oprra National High School paingon na ngadto sa City Jail--- saksi ko unsa ang paningkamot sa mga opisyal sa barangay pagbadlong sa mga residente nga dili magpataka og labay sa ilang basura.

Apan bisan giunsa og paningkamot, gibutangan na gani og CCTV ang mga dapit nga sagad labayan og basura, wala gyuy paghubas ang nagbundo nga mga basura. Ang rason sa ubang mga residente—gamoson ba kuno nila ang basura nga wala may klarong mangolekta.

Klaro ang lagda niini—dili mahimong ipagawas ang basura diha sa kadalanan kun way truck nga mokolekta. Apan lagi kay nagsalimoang man ang schedule hinungdan nga ingon niini ang nahitabo.

Daghan na ang nasakpan og na isyuhan og ticket tungod sa pagpataka og labay sa ilang basura apan way epekto tungod tingali sa kagamay ra sa multa—P500. Tingali aron madisiplina gyud ang publiko mas maayong tun-an sa mga opisyal sa syudad ang pagpausbaw sa multa ngadto sa P5,000 sama sa gihimo sa San Juan didto sa kaulohan.

Mao sab ni ang sugyot sa Metro Manila Council nga sundon sa tanang local government units sa Metro Manila ang gihimo sa San Juan isip tubag sa nagkagrabe nga problema sa basura. Kun himoon sa Cebu City nga P5,000 ang multa sa magpataka og labay sa basura tingali makatabang aron madisiplina ang publiko.

Usahay gikinahanglan ang mas drastic nga mga lakang aron pagbadlong ssa mga kuwang og disiplina. Hinaot tan-awon sa mga konsehal sa syudad kining akong sugyot nga amendahan ang anti-littering ordinance sa dakbayan og himoong P5,000 ang multa sa magpataka og labay sa ilang basura ug kadtong dili makabayad sa multa papilion kun manghakot ba sa basura o mopuyo sa prisohan.