EDITORYAL - Unsa baruganan sa LGUs sa WPS?

Nagkakusog ug nagkadaghan ang mga Pilipinong dayag na kaayong nisuporta sa baruganan sa gobiyerno diha sa West Philippine Sea nga padayung gihulgang ilogon sa China pinaagi sa ilang gi-drawing nga 9-dashline para sakupon ang tibuok South China Sea.

Karong bulana, Hulyo, giselebrar sa Pilipinas ang makasaysayanong kadaugan niini batok sa China didto sa Arbitral Tribunal nga epektibong nagpapha sa legal pangangkon sa maong nasud sa teritoryo sa Pilipinas.

Niadtong Biyernes ug Sabado, ang tanang mga barko, sibilyan man o iya sa gobiyerno ang nipatingog sa ilang mga busina, agi og pagselebrar sa maong kadaugdan.

Dinhi sa Cebu City, ang Konseho nipagawas og resolusyon nga nadeklarar sa Hulyo 12 isip West Philippine Sea Victory Day.

Apan ang consul general sa China dinhi sa Sugbu nga si Zhang Zhen mipadala og diplomatic letter sa Konseho agi og pagsupak niini sa reslusyon sa siyudad.

Subo lang nga ang ubang mga LGUs dinhi sa Sugbu, wala mosunod sa gibuhat sa Cebu City, maong nakapangutana ang publiko kun unsay rason nila? Hadlok ba siya sa China?

Gani dunay 14 ka mga nasud sa tibuok kalibotan ang nipadayag og suporta sa 2016 Arbitral Ruling ug sila mismo nagtuo nga"final, legally binding, and definitive between China and the Philippines" ang maong desisyon sa International Tribunal on the La of the Sea (ITLOS) subay sa United Nations Conventions on the Law of the Sea (UNCLOS).

Ang padayung pagmagahi sa China sa pag-angkon sa WPS duha ray tumong, ilahang kontrolon ang WPS pinaagi sa kusog o pwersa o de facto control.

Ikaduha ang pamasin nga sa pagpunay nila nagbahis-bahis sa WPS nga murag silay tag-iya ilhon sila nga maoy lehitimong naay soberiniya sa lugar.

Busa importante kaayo nga ang tibuok Pilipinas, ilabi na ang tanang LGUs mopagawas og resolusyon nga nagsuporta sa WPS isip atoa—walay dakong rason para dili ni nila mabuhat.

Pinaagi niini, mas seryusohon sa mga magbabalaod ang suporta para sa Department of National Defense pinaagi sa pagpasar og mga balaod pagpundo sa Armed Forces of the Philippines, ug ingon man ang paghimo og mg polisiyang para sa maprotektahan ang WPS gikan sa China.

Mao lamang kini ang makapaagni sa uban pang mga nasud para suportahan ang Pilipinas ug ang  2016 Arbitral Ruling.