Spaceport balak itayo sa Pinas?

May mga palatandaan na pinag-aaralan na ng Pilipinas ang posibilidad na magkaroon ng sarili nitong spaceport, isang pasilidad para sa paglulunsad ng mga rocket patungo sa kalawakan.

Ayon sa Philippine Space Agency (PhilSA), ang lokasyon ng bansa sa silangang bahagi ng Pacific Ocean at malapit sa equator ay nagbibigay ng natural na kalamangan. Ang posisyong ito ay nakakatulong sa mas epektibong pagpapalipad ng mga rocket, mas ligtas na recovery sa dagat, at mas mababang gastos, habang nagbubukas din ng pagkakataon para sa pananaliksik at komersyal na aktibidad sa kalawakan.

Ang rocket, isang mataas at manipis na sasakyang pangkalawakan, ay dinisenyo upang makawala sa puwersa ng gravity ng Daigdig. Ito ay maaaring magdala ng tao, satellite, scientific instruments, spacecraft at iba pang kargamento sa orbit o sa mas malalayong bahagi ng kalawakan. Sa pamamagitan ng staged propulsion at advanced guidance systems, ang rocket ay nagiging instrumento para sa eksplorasyon at pananaliksik sa outer space.

Kamakailan, nilagdaan ng PhilSA ang isang Memorandum of Understanding kasama ang Department of Information and Communications Technology, Cagayan Economic Zone Authority, Ascend International Gateway, Inc., at Perigee Aerospace, Inc. ng Republic of Korea. Layunin ng kasunduang ito ang pagsasanay sa paggawa at pagpapalipad ng rocket, pati na rin ang eksperimento sa teknolohiya ng rocket sa Pilipinas. Ito rin ang unang hakbang para sa posibleng pagtatayo ng Philippine spaceport, na maglalayong ilagay ang bansa sa mapa ng rehiyonal na space activities.

Nagbunsod ang kasunduan mula sa pagsasanay ng mga inhinyero ng PhilSA sa South Korea noong nakaraang taon, kung saan natutunan nila ang lokal na assembly, testing, at flight operations ng rocket. Binibigyang-daan nito ang Pilipinas na magkaroon ng sariling kakayahan sa rocket development, kabilang ang mga sistemang propulsion, telemetry, at safety protocols na kritikal sa pagpapalipad sa kalawakan.

Ang naturang kolaborasyon ay hindi lamang nakatuon sa teknikal na aspeto. Bahagi rin nito ang pagbuo ng kapasidad para sa space research, kabilang ang scientific payloads, atmospheric studies, at microgravity experiments na magagamit sa edukasyon at agham.

Sa pag-usbong ng space economy sa rehiyon, ang Pilipinas ay naglalayong maging kalahok sa komersyal at siyentipikong eksplorasyon, mula sa satellite deployment hanggang sa suborbital at orbital flights.

Ang pagtatayo ng spaceport ay nangangailangan ng maingat na pagpaplano, regulasyon, at seguridad. Kasama sa mga isinaalang-alang ang environmental impact, maritime safety, at international space treaties na sinusunod ng bansa. Bagamat nasa maagang yugto pa lamang ang plano, malinaw na ang kolaborasyon sa mga pandaigdigang eksperto at ang pagsasanay sa lokal na inhinyero ay pundasyon ng potensyal na pag-usbong ng space industry sa Pilipinas.

Ang hakbang na ito ay maaaring magbukas ng bagong kabanata para sa bansa, hindi lamang bilang bahagi ng global space community, kundi bilang tagapagdala ng lokal na inobasyon at siyentipikong kaalaman sa kalawakan. Ang pag-aaral at pagbuo ng sariling spaceport ay simbolo rin ng ambisyon ng Pilipinas na makibahagi sa bagong henerasyon ng teknolohiya, ekonomiya, at pananaliksik sa labas ng ating mundo.

Sa kasalukuyan, ang mga satellite na sariling gawa ng Pilipinas ay inilunsad gamit ang mga rocket ng ibang bansa o sa pamamagitan ng international facilities. Halimbawa, ang mga microsatellite na Diwata-1 at Diwata-2 na binuo sa Pilipinas ay matagumpay na inilunsad sa kalawakan gamit ang Japanese H-IIA rocket at deployed sa orbit, habang ang mga cube satellites na Maya-3 hanggang Maya-6 ay pinalipad sa International Space Station bago pakawalan sa orbit.

••••

Email- [email protected]