EDITORYAL - Hadlok sa ASEAN ang China

Gigamit sa China ang tanang kahimanan niini para gyud dauton si Defense Secretary Gilberto “Gibo” Teodoro sa mata sa ASEAN members ug bisan sa mata sa mga Pilipino pinaagi sa mga gipagawas nilang mga pamahayag atol sa ASEAN Defense Ministers Meet ug ASEAN Defense Ministers Meet Plus nga gihimo diha sa Lapu-Lapu City sa miaging semana.

Ang China, sama sa Amerika, United Kingdom, Australia, Japan, South Korea , India ug uban pa mga dialogue partners sa ASEAN. Gituyo kini tungod giisip silang dunay dakong papel sa paglambo ug ingon man seguridad sa rehiyon partikular na sa South China Sea ug sa Asya Pasipiko.

Ang China nga makadaghang higayon nga gisupo ni Teodoro sa international scene, sa mga forums  gusto nga makabawos pinaagi sa ASEAN DMM ug ASEAN DMM-Plus.

Pero unsa mang pagka-unsaha nga nisumbalik man tanan sa ilaha ang ilang dautang plano. Ang China naman hinuoy gimakmak og pagsaway sa kalibotan.

Gipasanginlan nila si Teodoro nga self-serving, gipasanginlan nila nga maoy hinungdan nganong wala nila gipadala ang ilang defense minister, ug gipasanginlan nilang gibabagan niya ang China sa pag-apil sa maong tigom ug labaw sa tanan nangangkon ang China nga daghang miyembro sa ASEAN kuno ang nasagmuyo sa gibuhat ni Teodoro.

Tanang gipasangil sa China, pulos walay ebidensiya samtang ang Pilipinas dunay daghang napakitang ebidensiya nga nisupalpal sa tanang akusasyon.

Nganong magpa importante man ang China dili man kini miyembro sa ASEAN? Puyde diay makabuot ang dili miyembro sa polisiya ug mga tamdanan sa grupo?

Sa una pa, way laing katuyoan ang China, dili niini gusto nga magkahiusa ang ASEAN kay nahadlok kini nga  kaya silay  sa organisasyon.

Maong buhaton nila ang tanan para dauton ang Pilipinas sa ASEAN ug nagbuhat-buhat og estorya nga ang mga Pilipino maoy samukan ug palaaway.

Ang ASEAN para pang kalamboan sa ekonomiya, kultura ug kahiusahan sa mga tawo sa maong mga nasud dli sama kagahi sa European Union nga pang-ekonomiya ug naa puy North Atlantic Treaty Organization (NATO) nga kolektibong depensa ng militar ilang mga miyembro.

Mao nay gikahadlokan sa China. Kun ang ASEAN makamugna og kolektibong organisasyong militar nga kaya siyang atubangon sa mosunod nga mga panahon.