Huwag magpaalipin sa dayuhan

Magandang pakinggan na dapat pairalin ang diplomasya sa pakikitungo ng Pilipinas sa China. Tama lang na umiwas sa gulo, makipag-usap at humanap ng mapayapang solusyon. Pero teka muna! Hindi ibig sabihin na kapag diplomasya ang pinag-uusapan, bawal nang magtanong, pumuna at kumuwestiyon ang taumbayan sa mga desisyon ng gobyerno.

Ito ang punto ng Center for People Empowerment in Governance (CenPEG) sa pahayag ng Department of ­Foreign Affairs (DFA). Para kay CenPEG Chair Prof. Roland G. Simbulan, hindi dapat gawing dahilan ang diplomasya para patahimikin ang mga Pilipinong may gustong linawin tungkol sa ating ugnayang panlabas.

Tama naman! Ang soberanya ng bansa ay hindi ipinagtatanggol sa pamamagitan ng pananahimik. Hindi porke gobyerno ang nagdesisyon, susunod na lang ang lahat kahit may nakikitang mali.

Sa usapin ng China, malinaw na dapat ipaglaban ang karapatan ng Pilipinas sa West Philippine Sea. Hindi puwedeng basta na lang tayo magpapasindak o magpapagamit. Pero hindi rin nangangahulugang kailangan nating makipag-away. Puwedeng makipag-usap nang hindi isinusuko ang karapatan.

Pero may isa pang dapat busisiin ang lumalawak na pakikipagtulungang militar ng administrasyong Marcos sa Estados Unidos. Kung China ang binabantayan natin, bakit parang hindi gaanong kinukuwestiyon ang sobrang pagdepende natin sa Amerika? Hindi ba dapat pareho silang sinusuri? Ayaw nating diktahan ng China, pero hindi rin tama na maging sunud-sunuran tayo sa Amerika.

Ang tanong kaninong interes ba talaga ang ­pinaglilingkuran ng ating patakarang panlabas? Sa Pilipino ba o sa dalawang makapangyarihang bansang may kanya-kanyang ambisyon?

Sa totoo lang, ang ordinaryong mamamayan ang posibleng sumalo ng pinakamabigat na epekto kapag nagkagulo ang malalaking bansa. Ang mahihirap ang unang tatamaan sa taas-presyo, kawalan ng trabaho, kakulangan sa kabuhayan at panganib ng digmaan. Hindi naman ang mga nasa poder ang unang magugutom kapag sumabog ang tensiyon.

Kaya hindi sapat ang magagandang salita tungkol sa diplomasya. Kailangan ng malinaw na paliwanag, bukas na usapan at pananagutan.  Ang pambansang interes ay hindi pag-aari ng Malacañang, DFA o sinumang dayuhang bansa. Pag-aari ito ng sambayanang Pilipino.  Makipagkaibigan kung kailangan, makipag-usap kung makabubuti, pero huwag magpaalipin kaninuman. Pilipinas muna, Pilipino muna!

DISCLAIMER: Ang artikulong ito ay isang ­komentaryong opinyon batay sa mga isyung inilatag sa pahayag ng CenPEG. Layunin nitong magbigay ng pananaw at magpasigla ng malayang talakayan, hindi kumatawan sa opisyal na posisyon ng anumang ahensiya o organisasyon.