Mga bata noon at ngayon

Noon, kapag narinig ng bata ang salitang “umuwi ka na,” awtomatiko siyang susunod. Ngayon, madalas may kasunod pa itong tanong na “bakit?” o kaya naman ay nakapako pa rin ang mga mata sa cellphone habang kausap ang magulang.

Malaki na ang ipinagbago ng pag-uugali ng mga bata sa paglipas ng panahon. Kung ikukumpara ang mga kabataan noon at ngayon, mapapansing hindi lamang teknolohiya ang nagbago kundi maging ang kanilang pananaw, ugali at pakikisalamuha sa kapwa.

Noon, mas madalas makikitang naglalaro sa kalsada ang mga bata. Patintero, taguan, luksong-tinik at tumbang preso ang kanilang libangan. Dahil dito, natututo silang makisala­muha, makibagay at rumespeto sa kapwa. Sa simpleng laro, nahuhubog ang kanilang disiplina at pakikipagkapwa-tao.

Ngayon, malaking bahagi ng oras ng mga bata ang ginu­gugol sa cellphone, tablet at kompyuter. Bagama’t nakatutulong ito sa pag-aaral at mabilis na pagkuha ng impormasyon, nababawasan naman ang personal na pakikisalamuha. Mas marami silang kausap online kaysa sa tunay na buhay.

Noon, sapat na ang isang tingin ng magulang upang maintindihan ng bata na may nagawa siyang mali. Ngayon, may mga batang hirap tumanggap ng pagsaway at agad na nasasaktan sa simpleng pagpuna. Hindi ito nangangahu­lugang masama ang mga bata ngayon. Sa halip, nagbago lamang­ ang paraan ng kanilang pagpapalaki at ang mundong kanilang kinagisnan.

Gayunman, hindi rin patas na sabihing mas mabuti ang mga bata noon kaysa ngayon. Ang mga kabataan sa kasalukuyan ay mas mulat sa mga isyung panlipunan, mas matapang mag­­pahayag ng saloobin at mas mabilis matuto ng bagong kaalaman dahil sa teknolohiya. Marami sa kanila ang may kakayahang gawin ang mga bagay na imposible noong nakaraang mga dekada.

Hindi ang panahon ang tunay na sukatan ng mabuting asal. Ang pinakamahalaga ay ang tamang paggabay ng pamilya, paaralan at komunidad. Noon man o ngayon, ang bata ay parang halamang lumalaki ayon sa kung paano ito inaalagaan. Kung puno ng pagmamahal, disiplina at mabu­ting halimbawa ang kanyang kapaligiran, lalaki siyang may respeto, pananagutan at malasakit sa kapwa.

Nagbabago ang panahon, ngunit hindi dapat magbago ang mga pagpapahalagang humuhubog sa mabuting tao. Iyan ang aral na dapat manatiling buhay sa bawat henerasyon.