EDITORYAL - Buksan ang maleta at sistema ng korapsiyon

SA gulo ng mga pagbawi, paratang, at kontra-paratang ng tinaguriang “maleta boys,” madaling maligaw at matuliro ang publiko.

Apat ang bumawi. May nagsasabing pinapirma raw sila sa mga dokumentong hindi nila ginawa. May isa namang nagsasabing may inalok­ umanong P20 milyon hanggang P25 milyon para bumaliktad.

Pero sa gitna ng lahat ng iyan, may mas malaking tanong na hindi dapat mawala: ano ang nangyari sa pondo ng flood control?

Hindi dapat maging palabas lang ang kasong ito tungkol sa kung sinong testigo ang nagsisinungaling ngayon, at kung sino ang nagsinungaling noon.

Mahalaga ang kredibilidad ng testigo, oo. Kung gawa-gawa ang salaysay, dapat managot ang nag-utos at nagpakalat.

Kung may nagbayad para bumaliktad, dapat managot din ang bumili ng katahimikan.

Pero hindi dapat doon matapos ang imbes­tigasyon.

Ang flood control scandal ay tungkol sa perang dapat sana ay napunta sa proteksiyon ng mga komunidad laban sa baha.

Kung may ghost projects, overpriced contracts, kickbacks, o palpak na proyekto, hindi sapat na sabihing gumuho ang testimonya ng isang grupo.

Dahil kung puro witness drama ang pagbabatayan, madaling patayin ang isang kaso: bayaran ang testigo, takutin ang testigo, o sirain ang testigo.

Kapag nangyari iyon, ang katotohanan ay nagiging hostage ng kung sino ang mas may pera, impluwensiya, o lakas manakot.

Hindi rin dapat gawing panangga ng sinumang opisyal ang recantation. Ang pagbawi ng apat ay hindi awtomatikong proof of innocence ng lahat ng pinangalanan.

Ganoon din, ang unang affidavit ay hindi awtomatikong proof of guilt. Ang dapat magpasya ay ebidensiya, hindi ingay o drama.

Kung seryoso ang gobyerno sa paglilinis ng flood control mess, dapat lumampas ito sa press conference at pabagu-bagong salaysay. Ilabas ang audit findings. Ipakita ang proyekto. Pangalanan ang contractors. Kasuhan ang dapat kasuhan.

Huwag hayaang maleta ang maging sentro ng kuwento.

Ang dapat buksan ay hindi lang ang mga maleta, kundi ang buong sistema ng korapsiyon.

Dito makikita ang buong katotohanan.