Presidential elections 2028: Maaga pa!

SA totoo lang, wala namang nagulat nang ideklara ni Vice President Sara Duterte ang plano niyang pagtakbo sa 2028. Matagal na itong alam ng publiko, ng mga politiko, at ng mga nagmamasid sa pulitika. Ang tanong lang noon ay kailan. At marahil, iyon mismo ang naging lakas niya—ang hindi pa pag­dedeklara.

Sa pulitika, may kapangyarihan ang katahimikan. Bago ang anunsyo, si Duterte ay nariyan lang—malakas, may pangalan, may base—pero hindi pa direktang tinatamaan. Ang mga kalaban ay nag-iingat, ang mga kaalyado ay nag-aantay, at ang mga kritiko ay nagmamasid mula sa malayo. Nang mag­deklara siya nang maaga, biglang nag-iba ang eksena. Mula sa inaasahan, siya ay naging target.

Makikita ito sa numero. Sa pinakahuling nationwide survey ng RPMD Foundation Inc. na isinagawa noong Pebrero 16–21, 2026 sa 3,500 botante, nangunguna si Duterte sa 31%. Nasa likod niya si Sen. Raffy Tulfo na may 25%, habang si dating Vice President Leni Robredo ay may 20%. Si Sen. Risa Hontiveros ay nasa 5%, at 19% ng mga botante ay undecided. Walang mayorya. Ibig sabihin: hindi pa tapos ang laban—malayo pa.

Anim na porsiyento lang ang pagitan ng una at ikalawa. Sa pulitika, maliit na bagay iyon. Isang isyu, isang maling hak­bang, o isang mahusay na kampanya lang ang kailangan para magbago ang ihip ng hangin. Ang numero ni Robredo, bagama’t pangatlo, ay may sariling mensahe: kapag guma­law ang undecided voters, puwedeng mag-iba ang laro.

Regional din ang laban. Malakas si Duterte sa Mindanao—iyan ang kanyang pundasyon. Si Tulfo naman ay may ba­lan­­seng suporta sa Luzon, Visayas, at Mindanao, kaya mas ma­lawak ang saklaw kahit hindi kasing lalim. Si Robredo ay matibay pa rin sa Bicol at sa ilang bahagi ng Luzon. Hindi kataka-taka kung bakit ngayon ay mas ramdam ang galaw ni Duterte sa Visayas. Kailangan niya iyon kung nais niyang manalo nang malinaw.

Hindi rin maiiwasan ang usapin ng impeachment. Sa oras na nagdeklara siya, ang mga isyung ito ay hindi na lang tungkol sa pagiging bise presidente. Sa mata ng publiko, nagiging tanong ito ng pagiging karapat-dapat bilang pangulo. Para sa ilan, lumalabas na parang depensibo ang timing—na tila ang pagtakbo ay kasabay na panangga. Makatarungan man o hindi, mahalaga ang perception.

Pero may kabilang mukha rin ito. Para sa kanyang mga tagasuporta, ang impeachment ay hindi accountability kundi pamumulitika. Ang maagang deklarasyon ay nagiging panawagan ng laban—na para bang sinasabi, “Hayaan ninyong ang taumbayan ang magpasya.”

Sa kabilang banda, si Tulfo ay may kakaibang lakas: media. Ang kanyang boses sa radyo at social media—diretso, personal, at madaling maabot—ay sandatang puwede niyang gamitin anumang oras. At ginagamit na niya ito ngayon.

Sa dulo, ang tanong ay simple pero mabigat: ang maagang pagdeklara ba ay nagbigay ng kalamangan—o nagdagdag ng pasanin? Sa isang eleksiyong walang malinaw na mayorya at malinaw ang hati ng rehiyon, ang pagiging nauna ay hindi garantiya ng panalo. Sa 2028, ang mananalo ay hindi lang ang malakas—kundi ang marunong tumagal.