EDITORYAL - Disiplina

Dako kaayong hagit sa mga ginikanan ug sa mga magtutudlo ang pagdisiplina sa mga kabataan ilabi na niadtong mga tinun-an.

Natural na sa mga kabataang nag-edad og 10- anyos hangtud 15-anyos  ang masayop o makahimo og mga butang nga dili mauyonan sa mga hamtong, hinungdan nga pirme silang makasab-an o pisikal nga madapatan sa mga kuwang og pailob.

Apan nigawas sa usa ka bag-ong pagtuon nga ang mga bata nga naa sa maong mga edad nga pirmeng makasab-an o madapatan dako kaayo ang purohan nga mawad-an og gana sa ilang pagtungha ug ang uban mohunong gyud sa pageskuyla.

Ang mga ginikanan dako gyud og impluwensiya sa pagdako sa ilang mga anak, dunay uban nga nagtuong “sakto ang ilang pagpadako” nga ilang gikopya kun unsa sila pagpadako sa ilang ginikanan ug maoy ilang gibuhat para sa ilang mga anak apan diay to sayop.

Duna say mga ginikanan nga dili gustong masinati sa mga anak ang higpit nga disiplinang ilang giagian sa ilang pagkabata, ilabi na sa pisikal nga pagpanapat ug emosyonal nga pagpanakit. Apan tungod sa kaluag—nahimong badlungon ilang mga anak.

Problema sab kini sa mga magtutudlo bawal na mopahamtang og “corporal punishments” sa ilang mga tinun-an tungod sa mga balaod nga nagdili na niini.

Apan duna gyuy mga tinun-an nga sa sobrang pagpaluag sa disiplina, magsige lang og pabadlong sa eskuylahan ug walay nakat-unan.

Sumala pa sa Philippine Institute for Development Studies (PIDS), duha sa kada lima ka batang Pilipino nga nakasinati og bayolenteng pagdisiplina sa panimalay gikan sa edad palang nga 10-anyos, maapektahan gyud ang ilang pagtungha sa umaabot.

Walay ginikanan nga gustong mawalay-ayo ilang mga anak ini og dako, apan tungod sa kabutang sa kinabuhi karon, usahay dili na matutokan ang tanan apil na ang hustong paghulma sa pagkatawo sa ilang mga anak.

Kinahanglang unahon ang sulod sa tiyan, balay nga mapasilongan ug masuot sa pamilya. Anhing dapit gyud unta makatabang og dako ang gobiyerno.

Sagad sa mga batang wala motiwas og eskuyla nagagikan sa mga pinaka-kabus nga mga pamilya. Ang pagkawala sa ilang gana sa pagtungha, epekto kini sa kakabus.