Delikadong mapapas ang pag-uma sa probinsiya

Sa kadako ug kaluag sa lalawigan sa Sugbo, aduna lay dos mil ka ektarya sa luna nga gigamit isip tamnanan og humay or 3% lang matud ni Dr. Roldan Saragena, ang Provincial Agriculturist diin nagpasabot nga 97 porsiyento sa gikaon sa mga nagpuyo sa probinsiya gikan sa ubang mga dapit.

Pastilan kagamay ra diay ug posibleng mogamay o mapapas pa gyud tungod sa nagpadayon nga land development.

Hinoon luag luag ang maisan kay adunay 60 mil ka ektarya ang gigamit sa corn production.

Maayo nalang gani kay hilig sa bugas mais ang mga Sugboanon pero kong tan-awon gamay gihapon kaayo kini nga dili gyud kaigo nga mo-supply sa kinatibok-an nga populasyon sa lalawigan sa Sugbo.

Mora’g alarming man kong atong tan-awon kay paingon na gyud ni sa pagkawagtang sa humayan ug maisan ini’g abot sa panahon.

Usa sa dakong hagit karon sa sektor sa agrikultura kong unsaon pag-sustain o pagpadayon ang pag-uma. Kay sa tinuod lang, nagkawala ang hilig karon sa mga tawo sa pag-uma tungod sa mga problema nga barato kaayo ang palit sa ilang produkto ug dako kaayo ang gasto dili maigo bayad sa ilang mga utang nga gigamit sa pagtikad sa umahan.

Samotan pa nga ang mga batan-on karon wala nay amor sa pagbuwad sa init ug magtikad sa yuta. Kong mahitabo nga hingpit talikdan ang pag uma aw dili seguro mabalaka ang uban kay naa may kwarta nga ipalit sa ubang mga dapit apan kadtong mga kabus maoy makabatyag sa tumang kagutom.

Usa ka food summit ang gipahigayon sa ikaduhang adlaw sa 456th Founding Anniversary sa lalawigan sa Sugbo gipahigayon ang Agri'Konek Food Summit diin gituki nila ang sitwasyon sa mga mag-uuma ug sa gitikad nilang yuta isip pagpalig-ong sa programa pagkab-ot sa food security.

Apan alang sa mga yanong mag-uuma, dili man gahin sila halos maka afford sa pagpalit sa bugas nga sila ang tinubdan, unsaon nalang kadtong mga kabus nga walay umahan.

Nagpasabot lang nga kutob ra gyud kini sa baba ang gipasiatab nga food security. Mahatagan lang kini og katumanan kong adunay assurance gikan sa kagamhanan nga unahon ang pagkaon labaw sa tanan kay kini ang tinubdan sa atong kinabuhi kay matud pa lagi "rice is life" alang sa kinabag-an.

Kong gigastohan og kapin P800 billion ang flood control programa nga wala gyuy agi kay kanunay gibahaan ang mga dapit sa nasud, mas maayo nga ibubo ang dako nga pundo alang sa pag-uma kay mao kini ang tinubdan sa tanan.

Hatagan og pabor ang mga mag-uuma pinaagi sa pagpaubos sa presyo sa mga gamitonon nila sa rice production o ba kaha hatagan sila og ayuda alang sa ilang umahan. Kadtong mga batan-on hatagan og incentive aron mabalik ang hilig sa agrikultura kay sila ang mosunod sa tunob sa ilang mga ginikanan nga mag uuma.

MIntras naa pa ang mga mag uuma magpadayon ang atong supply sa pagkaon nga dili na kinahanglan nga magsalig kita sa ubang mga dapit.

 Balikan nato ang sitwasyon sa lalawigan sa Sugbo. Unta ubos sa bag-ong administrasyon dili lang kini baliwalaon kay basin usa ka adlaw niana kutob nalang kita sa paghandum sa atong mga gitikad nga umahan kay nawala naman kay gipangbaligya ug gi-develop sa bisan unsa nga katuyoan sa tag-iya sa yuta.