“Sabong” sa Kabataan

Dili na bag-o ang balita bahin sa mga tinun-an nga mag-away ug magsumbagay. Apan matag mabuhat kini ug makuha sa kamera, maghatag gyud kini og bug-at nga kasubo sa atong dughan—labi na sa atong mga ginikanan ug komunidad.

Pinaagi sa usa ka viral video, nabulgar ang nahitabong pangkulata sa usa ka Grade 7 nga estudyante ngadto sa iyang isip usab ka minor de edad nga isig-katun-an diha sa gawas sa usa ka tunghaan sa Barangay Talamban, Dakbayan sa Sugbo. Ang nakaparat pa gyud, imbes nga tambagan, badlongon sa ubang mga bata nga nakakita sa nahitabo, nahimo pa man hinuon kining morag “sabong” nga gipagubyan, gi-abiba, ug gi-rekord pa sa cellphone.

Subo kaayo pamalandongon nga sa linghod pa nilang pangedaron, nakat-on na sila og pagpangdaugdaug ug mas nakapaalarma: ngano nga ang ubang kabataan karon mas pilion man nga mahimong spectator o mag-videotape lang alang sa content o views imbes nga mopatunga aron mosumpo sa dautang buhat?

Dalaygon ang gihimo sa tagdumala sa maong tunghaan nga bisan og sa gawas sa ilang nataran nahitabo ang insidente, wala sila manghunaw ug niduyog gyud sa pagpangita og solusyon. Sakto usab ang lakang sa Cebu City Police Office Station 8 ug sa DSWS sa pagpahigayon og diversion program ug holistic intervention sa duha ka bata ug bisan sa nag-video. Maayo usab kay nagkahusay ang matag habig labot sa gasto sa pagpatambal sa nabun-og nga tinun-an.

Apan hangtod kanus-a man nato sabton ug pasayloon ang ingon niini nga sitwasyon pinaagi lang sa mga programa ug panag-ingon nga "mga bata pa man"?

Kining disiplina ug pamatasan sa kabataan dili lang kini pultahan ug responsibilidad sa eskwelahan o sa kapolisan. Ang pinakadakong pundasyon sa maayong gawi magsugod ug mahubog gyud diha sa sulod sa atong panimalay.

Unsay matang sa pagmatuto ug ehemplo ang atong gipakitang mga ginikanan sa atong mga anak? Unsa nga mga tulumanon ug bili ang atong gitanom sa ilang mga alimpatakan?

Kining nahitabo sa Talamban usa ka gamhanang LABTIK kanatong tanan—sa mga ginikanan, magtutudlo, ug tibuok komunidad.

Dili nato hulaton nga adunay maseryoso, o magbuhis og kinabuhi sa dili pa kita mopatuman og striktong pagdisiplina.

Ang pagtul-id sa hiwi nga pamatasan sa kabataan kinahanglan magsugod diha sa balay: ang pagtudlo og pagtahod, kaluoy sa isig-kaingon, ug ang saktong paggamit sa teknolohiya.