EDITORYAL — Peligrosong propesyon

Ang propesyon sa mga tigbalita usa sa mga labing lisud ug peligro nga trabaho dinhi sa Pilipinas. Gani usa ang nasud sa nalista sa napulo ka mga nasud nga kuyaw kaayo para sa mga tigbalita.

Kagahapong adlawa, Hulyo 22,2026,  ang beteranong photojournalist nga si Bullit Marquez pugsanong gidakop sa mga polis samtang siya nag-cover sa lihok protesta didto sa Pasay City.

Nahitabo ni samtang siya nagsige og kuha og pictures sa mga nagprotesta nga gidakop sa mga polis. Pero ang giapil man hinuon siya sa gidakop ug giposasan.

Hinuon gibuhian ra siya sa mga polis sa dihang naay laing sakop sa media nga nipasabot sa mga polis nga lehitimo siyang mediaman.

Ingon niana kasayon para hasulon ang usa ka tigbalita. Gani sukad tuig 1986, sobra 200 na ka mga tigbalita dinhi sa Pilipinas ang gipamatay ug kadaghanan sa mga kaso wala pa gyud masulbad hangtud karon.

Nisamot pa gyud kapeligro ang kinabuhi sa mga tigbalita tungod aning pagkuyanap sa mga fake news nga binuhatan sa mga troll farms sa mga politiko diha sa social media.

Naay mga opisyales sa gobiyerno ilabi na sa mga lokalidad nga gustong gub-on ang imahe sa media, naay mga naa sa posisyon ug otoridad nga dili gustong mayagyag ang ilang kurapsyon ug gamiton ang balaod para pahilumon ang media pinaagi sa pagpasaka og kaso kanila,.

Naa puy mga mogamit gyud og bayolenteng pamaagi para matago ang ilang mga binuang pinaagi sa pagpapatay sa mga tigbalita sama sa nahitabo sa Maguindanao massacre ug uban pang mga insidente diin gipamatay ang mga tigbalita tungod kay giyagyag ang mga binuang sa mga naa sa gobiyerno.

Ang Global Impunity Index niingon nga ang Pilipinas naa sa ikapito sa listahan hangtud karon nga kuyaw para sa mga tigbalita tungod kay gamay ra kaayo ang mga kombiksyon sa mga kaso sa pagpatay sa mga tigbalita.

Gawas pa ana bisan gigarantiya sa Konstitusyon ang kagawasan sa pamahayag, ang gobiyerno wala kaayo mohatag og igong proteksyon sa mga tigbalita kay dunay daghang opisyales nga diskompiyado sa mga tigbalita kay basin maukay ang ilang mga binuang.