Public participation pagsulbad suliran sa basura

It seems nga lisud ang pagsulbad sa problema sa basura. Hinaut nga dili kita mo-surrender niining atong pakig-away batok niini, ug dili kita mosugot nga imposible ang kasulbaran niini.

Ang gikinahanglan mao ang higpit nga pagpatuman sa RA No. 9003, kon ang Ecological Solid Waste Management Act of 2000.

Ang RA 9003, nga dugay na man diay ni, “establishes a systematic, comprehensive ecological waste program in the Philippines. Its core principles mandate waste segregation at the source, set up local and national management bodies, ban open dumpsites, and impose strict penalties for prohibited environmental acts.”

Usa sa mga prinsipyo nga gitumbok sa balaud mao nga ang segregation magsukad, o magagikan sa gigikanan niini (source), sama sa atong mga households, o sa atong kabalayan. I-sort natong daan ang basura, sa dili pa kolektahon sa garbage truck. Sa ato pa, ang gikinahanglan dinhi, ang cooperation sa mga lumolopyo (public participation, or community involvement), ug ang pag-disiplina sa atong kaugalingon.

Again, sa kanunay natong gibalik-balik dinhi, kon buot kita nga ma-Singapore-like, Singapore is green, clean, and disciplined. Mahimo kaha ni nato? Gikinahanglan ang atong pagpakbana ug awareness.

Niay maayong development: Ang Konseho sa dakbayan, nipasar og resolution, nga gipangamahanan ni Councilor Harold Kendrick Go, nga ang dakbayan mo-develop og “both short-term and long-term solid waste management plans to address the city’s worsening garbage problem.”

Eksakto. Planning gyud una, kay mao na man unya kini ang basihan sa pagpatuman sa balaud, ug sa unsay appropriate nga buhaton pakigbugno ug pakigharong sa suliran sa basura.

Atong kutloon kining napatik saThe Freeman:“The resolution sponsored by Go, reflects growing frustration over uncollected garbage, foul odors, and the mounting public health risks posed by the city's waste disposal issues.”

Tinuod, lakip ang atong panglawas, na-apektohan niining atong kapakyas pagsulbad sa waste disposal issues, ug kakulang sa atong sustainable waste management system.

Kulang ba sa land area ang atong nasud, nga kabutangan sa mga kahimanan pagpauswag sa atong effort to clean environment?

Diay data gikan sa google: “The Philippines has a total land and surface area of approximately 300,000 square kilometers, whereas Singapore covers a tiny city-state area of about 719 to 736 square kilometers, making the Philippines roughly 415 to 420 times larger than Singapore.” So, wala unta kitay problema as to land area. Population?

“The population of the Philippines is roughly 117 to 118 million people, whereas Singapore has a population of only about 6.1 million people. This means the Philippines has nearly 19 times more people than Singapore.

Ngilngiga nato, no? Mass production sa population maoy atong gi-prioritized. Nakapadaghan sa maghugaw-hugaw, ug nakapadugang sa problema sa waste disposal.

Giunsa pag-manage sa Singapore ang trash problem? “Singapore manages its trash primarily through high-temperature incineration, converting non-recyclable waste into electricity at waste-to-energy plants, recycling a portion of materials, and disposing of the remaining ash at an offshore landfill.”

Of course, magkinahanglan kini og daku nga budget. Can we afford it? Daghan man kaha’g kwarta ang lalawigan ug mga dakbayan sa Sugbo? Hagit kini sa local natong mga fiscal managers.