EDITORYAL - Smuggling sa sigarilyo

Nagkadugay nagsige og kapun-an ang mga nangasakpang nagpalusot og illegal nga mga sigarilyo dinhi sa nasud, ug pirmeng naapil ang Sugbu.

Sa naghinapos nga bahin sa bulan sa Hunyo ug karong unang semana sa Hulyo, bilyones ka pesos nga kantidad sa illegal nga sigarilyo ang gipasulod dinhi sa Sugbu. 

Daan ng gibutyag sa mga otoridad kaniadto pa nga ang Sugbu mahimong gamitong transport hubs sa tanang matang sa illegal nga mga kontrabando tungod sa estratehikong lokasyon niini nga naa sa tungatunga sa kabisay-an.

Nagpasabot lang kini nga nahimo na diay nga tugpahanan sa maong illegal nga kontrabando ang Sugbu.  Dili ni ikatingala, naay international port ang Sugbu ug daghan sab ang mga pribadong pantalan nga puydeng bisan asa dad-on ihagbong ang mga illegal nga kontrabando.

Apan ang pangutana lang, giunsa man ni paglusot nga nangabot ni dinhi? Asa man ni gikan ang mga kontrabando ug unsay pamaaging gibuhat sa mga smugglers para makasulod ni dinhi?

Daghan kaayong mga pangutana ang katawhan nga kinahanglang matubag sa mga otoridad. Milyones ka pesos ang matud pa nawala nga buhis unta nga makolekta sa Bureau of Internal Revenue ug sa Bureau of Customs gikan aning mga sigarilyoha.

Si Presidente Ferdinand Marcos Jr. mimando sa tanang law enforcement agencies sa nasud nga tutokan ang paggukod para mahunong kining smuggling.

Dili lamang ang paggukod sa utok niini ang kinahanglang buhaton, pahugtan gyud unta ang tanang pantalan, publiko man o pribado.

Kinahanglang higpitan ang mga pribadong pantalan sama sa pagbutang gyud og checkpoints diha sa mga exits sa ilang pantalan para masusi kung unsa nga mga kargamento ang gipagawas.

Gawas sa alkanse ang gobiyerno kay wala makakolekta og buhis gikan ani, naapektahan sab ani ang lokal nga lehitimong tighimo og sigarilyo. Kaning mga kompanyaha dunay mga trabahador nga naay mga pamilyang gibuhi.

Dili ni moabot sa ingon ani kadako ang operasyon sa mga smugglers kun walay nalambigit nga mga opisyales sa gobiyerno , busa, matag duna untay masakpang mga kontrabando, kinahanglang manubag ang mga hingtungdang ahensiya apil ilang mga opisyal.