Garganera nipadayag og kabalaka sa plano sa administrasyon

CEBU, Philippines — Nipadayag sa iyang kabalaka si Konsehal Joel Garganera sa plano sa administrasyon ni Cebu City Mayor Nestor Archival, Sr. nga posibleng mopahimulos sa oportunidad sa Pax Silica initiative, usa ka coalition nga gisuportahan sa Estados Unidos aron mapalapdan ang papel sa Pilipinas sa semiconductor manufacturing, artificial intelligence (AI), research and development ug advanced manufacturing.

Atol sa press conference niadtong Agosto 3, 2026 ang mayor nitando sa pangutana kong andam ba ang siyudad sa Pax Silica. “Yes, in fact, naglingkod ta ana sa DOST. Sa ako na’ng gisulti ninyo, naa nata’y gihinganlan og memorandum of agreement”, matud ni Archival.

Apan sa ulahing pamahayag ni Archival kagahapon pinaagi sa iyang Facebook page gihimikak sa mayor ang iyang unang pamahayag ug nihatag kini og katin-awan nga giandam niya ang siyudad ug ang mga Sugboanon alang sa umaabot nga mga oportunidad sa AI ug dili isip opisyal nga pag-endorso sa kontrobersiyal nga Pax Silica project.

Kasamtangang namuhonan ang siyudad sa edukasyon sa AI ug pagpalambo sa digital skills tungod kay mahinungdanon kini aron adunay igo nga kaalam ang mga Sugbuanon karon nga padayon nga nisulbong ang AI.

Bisan og walay opisyal nga deklarasyon ang mayor nga nagsuporta sa Pax Silica, apan alang kang Garganera dili pa angay nga magdali ang siyudad sa pagsulod sa maong inisyatibo samtang daghan pa’ng mga problema sa kalikupan ang giatubang karon sa siyudad. Gipahinumdoman sa konsehal nga bag-o lang siya’ng naghatag og privilege speech nga nangayo og update gikan sa mayor kabahin sa gisugyot nga city-wide moratorium sa upland development nga unang gihisgotan niadtong Disyembre 16, 2025.

Sa milabay’ng 232 ka adlaw wala gihapon makahatag og report ang mayor sa mga lakang nga gihimo aron masulbad ang nagkagrabeng problema sa pagbaha, basura, pagkadaot sa mga watershed ug uban pa.

Giawhag ni Garganera si Archival nga dili angayan unahon ang dagkong pamuhonan samtang wala pa masulbad ang mga problema nga direktang nakaapekto sa kinabuhi sa mga lumolupyo.

Matud ni Garganera nga ang Pax Silica nagkinahanglan og daghang tubig ug kusog sa kuryente diin nagkuwang usab niini ang siyudad.

Gani, nagkuwang ang siyudad sa paghatag og igo nga potable water sa mga konstituwente ug kanunay nga makasinati ang siyudad og yellow ug red grid alerts sa kuryente ug mahal na usab ang bayranan sa tubig ug kuryente itandi sa ubang lugar sa nasud.

Isip chairman sa Committee on Environment and Energy gihingosgan ni Garganera nga kinahanglan una nga palig-onon sa siyudad ang flood mitigation programs, solid waste management, watershed protection ug rehabilitation, power stability ug pagpatuman sa environmental laws sa dili pa mosulod sa dagkong investment projects.

Kinahanglan nga ang dagkong proyekto moagi sa higpit nga environmental impact assessment ug mosunod sa tanang environmental regulations. (BANAT NEWS)