Archival gihinganlan og “bugo” nga mayor

CEBU, Philippines — Giangkon ni Cebu City Mayor Nestor Archival, Sr. nga adunay mga tawo nga gihinganlan siya og “bugo” nga mayor human siya nidesiyon nga gamiton sa siyudad ang hawan nga luna sa South Road Properties aron nga himuon og temporaryo nga transfer station tungod kay walay modawat nga landfill human sa nahitabong trash slide sa Barangay Binaliw niadtong Enero 8, 2026.

Giklaro ni Archival nga ang paggamit sa transfer station dili permamente nga solusyon apan usa ka emergency measure tungod kay pipila ka mga lungsod duol sa siyudad ang nibalibad nga modawat sa basura sa siyudad sa wala pa nitando ang Lungsod sa Aloguinsan.

"Giingnan ko'g bugo ka nga mayor kay gibutang nimo didto, baho kaayo!' And what can we do? Asa man nako ibutang?”, padayag ni Archival.

Matud ni Archival nga dili siya ang nagmugna sa problema apan katungdanan niya ang mangita og paagi aron masulbad ang nagpadayong problema sa basura tungod kay siya ang amahan sa siyudad.

Gihinumduman ni Archival nga dugay na’ng nagsalig ang siyudad sa landfilling sukad pa niadtong 1998 ug dili kini problema kong mao kini nga lakang nga iyang buhaton isip bag-ong mayor.

Matud usab ni Archival nga ang tanang administrasyon sukad pa si Bise Mayor Tomas Osmeña mao pa ang mayor sa siyudad hangtud nila ni kanhi mayor Michael Rama, Edgardo Labella ug Raymond Alvin Garcia nagsalig usab sa landfill isip pamaagi sa pagdumala sa basura.

Iyang gipadayag nga dugay na siya’ng nagsuporta sa composting bisan pa sa panahon nga konsehal pa siya ug nagpatuman pa gani siya og composting system sa iyang kaugalingong balay diin 3,000 ka kilo ang iyang ma-compost.

Bisan sa padayon niyang pagpailaila ngadto sa publiko sa composting apan dili tanan ang mosunod mao nga lisod nga magmalamposon ang usa ka lakang kong walay kooperasyon sa kinabag-an.

Nakita usab sa mayor nga ang composting ang usa sa alternatibong pamaagi aron nga mokunhod ang bayranan sa paghatud og basura ngadto sa Aloguinsan nga nikabat ngadto sa P4.2 milyones matag adlaw ang magasto.

Ug gumikan niini, giumol ang eco-station diha sa SRP nga makadawat lang og 30 ka toneladang basura matag adlaw ug sa maong paagi nakatigom ang siyudad og P180,000 matag adlaw.

Aron mapalapdan ang kapasidad sa eco-station, gibutyag ni Archival nga nakakuha ang siyudad og P145 milyones gikan sa Local Government Support Fund (LGSF).

Ang maong kantidad makatabang aron nga makapalit og dugang kahimanan diin gibana-bana nga anaa sa 50 ngadto sa 60 ka tonelada ang matigom niini matag adlaw.

Posible nga sa Disyembre o sunod tuig mahimong operasyonal ang bag-ong eco-station.  Si Archival nipadayag nga wala siya makasabot nga adunay mga tawo nga gusto’ng moguba sa iyang administrasyon nga igo lang siya nga nangita og mga paagi aron nga masolusyonan ang problema sa basura sa siyudad.

Gipasabot usab sa mayor nga ang pagpili sa bag-ong transfer station sa luna diin gitukoran kaniadto sa City Quarantine Center gibase lang sa rekomendasyon sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) nga kinahanglang sementado ang lugar, walay leachate, ug dali makuha ang basura.

Nasayran nga ang operasyon sa bag-ong transfer station magsugod sa alas 5:00 sa hapon hangtud alas 6:00 sa buntag ug gipadayag usab ni Archival nga usahay moadto siya aron motabang sa pagpanglimpiyo sa lugar tungod kay gusto niya nga inig ka alas 7:00 sa buntag wala na’y basura nga mahibilin.

Nihangyo si Archival nga imbes nga magsige og reklamo mas maayo nga motabang nga masulbad ang problema sa siyudad.  (BANAT NEWS)