Putulin ang kadena ng dynasty

Ilang dekada na tayong pinapaikot ng parehong mga apelyido. Sa isang eleksiyon, ama. Sa susunod, anak. Kapag hindi anak, asawa o kapatid. Parang may reserbasyon ang ilang puwesto sa gobyerno—at ang nakapangalan sa reserbasyon ay iisang pamilya.

Kaya malaking bagay ang naging desisyon ng Korte Suprema na may tungkulin ang Kongreso na gumawa ng batas laban sa political dynasties. Matagal nang nakasulat sa 1987 Constitution ang prinsipyo na dapat pantay ang pagkakataon ng mga Pilipino na maglingkod sa bayan.  Pero halos 39 taon na. Ano ang nangyari?

Maraming panukala. Maraming debate. Maraming dahilan. Pero ang malinaw, hanggang ngayon, wala pa ring batas na tunay na tumitigil sa dinastiyang pulitikal.

Dito dapat magtanong ang ordinaryong Juan: Bakit parang ang hirap ipasa ng batas na puwedeng pumigil sa pag-iipon ng kapangyarihan ng iilang pamilya?

May Anti-Political Dynasty bill na nga sa Kamara. Maganda pakinggan. Pero hindi sapat ang magandang titulo. Ang mahalaga ay kung gaano kalawak at katibay ang pagbabawal.

Kung may mga puwang para makapagpalitan pa rin ng puwesto ang magkakamag-anak, ano ang nangyari? Baka nagpalit lang ng pangalan ang sistema pero hindi ang sistema mismo.

Hindi naman krimen ang maging anak ng politiko. Hindi rin awtomatikong masama ang isang pamilyang may gustong maglingkod. Ang problema ay kapag ang buong larangan ng politika sa isang lugar ay parang saradong tindahan: iisang pamilya ang may susi, at ang iba, nakatingin na lang sa labas.

Ang gobyerno ay hindi mana. Hindi ito bahay na puwedeng ipamana sa anak. Hindi ito negosyo na puwedeng ipasa sa susunod na tagapagmana. Ang posisyon sa gobyerno ay tiwala ng mamamayan.

Kung talagang seryoso ang Kongreso, gumawa sila ng batas na may ngipin. Huwag iyong batas na maganda lang sa press release pero maraming lusutan kapag aktuwal nang ginagamit.

Dahil sa huli, hindi apelyido ang dapat magdikta kung sino ang may karapatang mamuno.

Boto ng bayan ang puhunan. Hindi dapat pamilya ang maging may-ari.

Disclaimer: Ang mga pahayag, puna at batikos ay pananaw ng may-akda at hindi dapat ituring na opisyal na pahayag ng anumang organisasyon o institusyon.