EDITORYAL - Online scammers

Karong panahon sa digital age, kampante na kaayo ang kadaghanan sa katawhan nga mogamit og electronic transactions sa ilang panalapi ug bisan gani sa pagbayad sa ilang mga gipangpalit.

Apan luyo aning tanan, naay daghang mga Pilipino ang hilom nga nangabiktima anang mga scammers.

Basi sa report sa State of Scams Philippines 2026, gibanabanang moabot P121.8 bilyones ang nawala sa mga Pilipino. Kaning mga online scammers dili ni sila basta-basta og kahibalo sa digital space, teknikal silang makamao sa ilang gipangbuhat.

Bisan sa mga security ug safety features sa nagkadaiyang mga online banking companies ug money transfer platforms o mga e-wallets, naa gihapoy mga scammers nga makalusot ug makabiktima tungod sa ilang kahibalo.

Pipila lamang ka mga Pilipino ang naay kahibalo kun unsa ka importante kaning mga security safeguards nga gilatag sa mga kompanya, nga kung sundon lang gyud, dili sila basta ma-scam.

Bisan ang gobiyerno higpit nga nidemanda sa mga online banking companies ug money transfer companies paghimo og mga pamaagi para dili makawat ang kwarta sa ilang mga kliyente.

Apan subo lang nga tungod daghan ang kulang og kahibalo bahin aning tanan, tungod ba kaha dili klaro ug komplikadong pamaagi kun unsaon, gibalewala kini sa uban.

Kaning P121.8 billion nakuha ni sa mga scammers sa niaging tuig, wala pa ni labot sa mga nabiktima pud karong tuiga 2026.

Naay 11.7 milyones nga nabiktima sa mga scammers sa miaging tuig ug pinaka-average nga nakuha kada biktima moabot og P10,427.

Basi lang kini sa mga na-report sa mga otoridad, wala pa na ang mga nagpakahilom nalang. Ang ingon sa maong survey, apil sa pamaagi sa scammer mao ang pagkuha sa personal nga impormasyon sa mga biktima ug pinaagi niini makawat nila pinaagi sa digital ang kwarta.

Sa pagkatinuod, dili na tanan mapugngan kung dili mokooperar ang mga tawo. Kinahanglan nga ang tawo mismo maoy mag-amping sa ilang mga impormasyon diha sa internet.

Kung dili magpasagad ug motuman lang sa mga tambag sa mga eksperto, dili masayon-sayon sa mga scammers nga makapangawat.