EDITORYAL - Hinakog, monopoliya sa enerhiya

Dili na gyud mapugngan ang pagbalhin sa mga Pilipino gikan sa tradisyonal nga mga de makinang sakyanan ngadto na sa electric-driven vehicles o e-vehicles.

Gani gipahibalo sa Department of Energy nga nagkadaghan na gyud karon ang nigamit og EV, gani sa karon lang tuiga, 24.7 porsiyento sa mga gipalit nga 270, 124 ka mga sakyanan gikan Enero hangtud Agosto, pulos mga EV.

Nagpasabot lang gyud ni nga daghan na ang nakakita sa kadako sa daginot kun mogamit og EV imbes nga tradisyonal nga sakyanang padaganon og petrolyo.

Ang petrolyo man gud, mag-usab-usab ang presyo depende sa sitwasyon sa kalinaw sa kalibutan, ilabi na sa Middle East diin magagikan ang kadaghanan sa mga petrolyo sa Pilipinas.

Hinuon dili gihapon libre ang EV, kay gawas nga medyo mahal-mahal pa ni karon, kinahanglan gihapon mag-andam og pangbayad sa posibleng pagdako sa bill kuryente kay i-charge man kini.

Kadto lang duna gyuy sobra-sobrang kita maoy maka-afford pa niini karon. Laing kakulangon mao ang gidaghanon sa mga public charging stations para sa mga e-vehicles.

Kadaghanan sa balay lang gyud sila maka-charge, kung duna man sa gawas, apan taas kaayo ang galinyang nagpaabot nga maka-charge pud.

Sa pagkakaron, ingon pa gyud ang sitwasyon, apan sa kadugayan mogaan-gaan na kini kun modaghan na ang public charge stations.

Pero, posibleng magkaproblema gihapon kun dili molihok ang DOE pagpasigurong dunay abundang suplay sa kuryente ang tibuok nasud.

Naay daghang renewable energy nga puydeng kakuhaan og enerhiya, kinahanglan lang nga putlon ang sungay anang mga kompanyang gustong monopolyahon ang enerhiya sa nasud.

Kinahanglang hatagan og patas nga pagtagad ang tanang power producers, nigamit man og coal, petrolyo o ba kaha renewable energy.

Tungod kay gikinahanglan kini kaayo sa nasud karon. Kun abunda ang supplay sa enerhiya, mobarato kini ug daghan ang malipay ug molambo.

Kay sa pagkakaron, daw gilimitaha o gipugngan ang ubang mga bag-ong power produces nga nigamit og renewable energy para ma-tap sila sa power grids sa gobiyerno para ngadto sa mga konsumidor.

Enerhiya atong gikinahanglan karon, dili angay maghinakog.