EDITORYAL — Naiwit ang Pilipinas

Halos tanang mga kanasurang miyembro sa South East Asia naglayag sa maayong panahon ang ekonomiya. Tungod ni sa dakong kumpiyansa ug pagsalig sa mga foreign investors nga mobubo og puhonan para magnegosyo sa ila.

Pero ang pangutana, naapil ba kaha ang Pilipinas aning mga nasud nga daghang mga foreign investors nga namuhonan? Ang tubag ana, wala. Nangiwit gihapon ang Pilipinas sa natad sa pag-agni og mga foreign investors ilabi na katong mga dagkong kompanya.

Nisaka tuod sa bracket ang Pilipinas nga karon gikonsiderar na nga usa ka upper-middle-income country basi sa pag-reclassify sa World Bank, pero nigawas sa Kearney's 2026 Foreign Direct Investment Confidence Index nga murag wala man gihapon ni mabatyagi sa nasud karon.

Gani nabiyaan na ang Pilipinas sa Thailand, Malaysia, Indonesia ug Vietnam sa emerging market rankings. Kaning mga nasura kung mag English ray basihan, layo ra kaayo sila sa mga Pilipino.

Sa ato pa, dili unta maglisud ang mga foreign investors sa komunikasyon sa mga Pilipinong mamumuo ug mga puyde nilang makasosyo sa negosyo dinhi sa ato.

Sa bag-ohay lang nga 2026 index, natagak ang Pilipinas gikan sa ika-16 niadtong 2025 karon naa na sa ika-18 gikan sa 25 ka mga emerging markets dinhi sa South East Asia. Ang Thailand naa sa ika-6, Malaysia ika-7, Indonesia ika-13 ug ika-16 ang Vietnam.

Ang ingon sa mga eksperto ang global business leaders nagtan-aw sa gidaghanon sa talento ug skills , natural resources ug economic performance para makaagni og investors ang Pilipinas. Karon ang pangutana, wala ba diay ta ani?

Ang nakabira og maayo paubos sa nasud mao ang kakulang nato sa mga imprastraktura, butang nga gipangitaan pirme og paagi sa gobiyerno, pero namungingi man pud sa kurapsyon tungod pud na sa klase sa atong panggobiyerno.

Pun-an pa anang mga pagka busy sa mga tawo ug mga opisyales sa gobiyerno nga mag-apil apil sa politika imbes nga manarbaho ug motutok sa pagpalambo sa nasud, nalansang na hinuon ang tanan.

Kaning tanang mga kasikas dinhi, nakapaduda ni sa mga investors kung duna bay political stability dinhi kay basin mausik lang ilang puhonan.