Makapataas ba sa kinabuhi ang trabaho?

Gikan sa akong mga clippings, ania kining sinuwat ni Sandra LaMotte sa CNN, nangutana, ‘Can work help us live longer?’

Kon tinuod ni, atong masabot nga ang mga tapulan, pirme lang kapuyon, dili ganahan molihok, hangtud nga matay-an na lang ang utok, dili kaayo magdugay sa kalibutan, labina og hiigarilyo ug palainom.

Gisugilon dinhi ang kinabuhi sa usa ka iconic nga producer nga si Norman Lear, 99 ang edad, apan, dili buot mounding og trabaho.

(An iconic person is an individual who is widely recognized, admired, and represents a significant idea, era, or cultural movement).

Matud dinhi, “Lear has attributed his attitude towards stress as one reason for his work longevity.“

Kahibawo man ta, ang trabaho ma ka-stress g’yud. Sa ato pa, aron dili ka ma-stressed, pagpuyo lang. Ayaw paglihok.

By the way, kini si Norman Lear is an American producer, writer ug director, meaning, iconic gyud. “I like getting up in the morning, with something on my mind, something I can work on,“ nagkanayon si Lear. Ikaw, 99 edad, maghunahuna pa kaha ka, unsay imong buhaton inig bangon nimo, dili kaha ka mobalik og katulog?

Despite sa iyang pangedaron, isip executive producer, ug director, daghan kaayo siya’g na-produced nga mga movies ug TV series, nga na-nominated siya for an Academy Award, ug sa 2019, usa sa iyang lilas, won for him sa Prime Time Emmy Awards.

Kita, niining mga edara, pahuway na ta uy. Usa sa iyang mga sekreto nga iyang gi-attribute for his longevity, mao ang iyang attitude toward stress. Kita mahadlok man og stress. Maoy hinungdan nga magdumili kita pagtrabaho aron dili ma-stressed.

Actually, walay one-word, either in Tagalog or in Cebuano nga mag-describe sa kahulogan sa stress. Although ato na man kining gi-Binisaya, nga inig-ingon nato nga ‘na-stressed ko,’ ato na kining masabtan. Although mahimo tingali nga loose o duol nga translation ang kabalisa sa Tagalog ug kahigwaos sa Binisaya.

Anyway, ayaw kahadlok sa stress. Giingon dinhi nga stress can ba good for you, sumala sa mga researches nga gihimo, labina kon positive ang imong attitude ug outlook ngadto niini.

Matud pa, people who work longer are healthier and people who are healthier work longer. So, paningkamot nga healthy ka.

Among others, regular exercise; walking, meditating, reading, learning new things; pursue hobbies; socializing; enough sleep, balanced dieting, and even dancing, etc., etc. Nini, makalikay ka pa sa Alzheimer’s disease.

Ang Google nihatag og pipila a causes sa stress: Financial burdens (mga utang), divorce, high-pressure and heavy work load; health issues; family disputes, traffic; noise, labina sa mga motorsiklo; conflicts with coworkers, ubp.

Karong panahona, ang stress seems normal na kaayo, nga usahay dili na kita makamatikod nga na-stressed na diay kita.

Samtang dili klikayan totally ang stress, apan, ma-minimize ang impact niini pinaagi sa paglikay sa mga causes niini, ug sa pagbuhat sa mga angay buhaton nga makalukmay sa stress, kay sumala sa gihisgutan sa unahan ang stress can do good to us. It’s just a matter of how you manage stress.

Additionally, get moving. Ayaw magmika.