Kinahanglan ba gayud usbon ang 1987 Constitution?

Nisugmat nausab ang mga tinguha pag-amendar sa 1987 Constitution. Maunsa man ang ilang mga tumong, mangutana una kita unsay kapuslanan sa Constitution?

“A constitution is necessary to establish the supreme legal framework for a state, defining how government operates, limiting its power, and protecting the fundamental rights of citizens. It acts as a foundational social contract that ensures stability, maintains order, and guides policy, preventing the abuse of power.”

Busa, kinahanglanon gayud kaayo ang Konstitusyon, otherwise kon wala kini, nagkaguliyang na kita karon, gawas kon ato kining gi-ignore, ug gipaka-bali wala lang, nga unta balaan kini, tungod kay kabubot-on ug kasingkasing kini sa katawhan. Isip kontrata tali sa katawhan ug kagamhanan, manalipod kini sa fundamental nga katungod sa mga lungsoranon (ang bayan muna policy), ug aron dili abusahan ang gahom sa mga nag-alagad sa katungdanang-publiko.      

Dugang sa Google: “The Constitution defines and limits government power, and sets strict limits on what they can impose, protecting citizens from arbitrary rule.”

So, kon wala kini, unsaon man pag-specify sa mga limitasyon sa gobiyerno, aron kapanalipdan ang mga fundamental rights sa katawhan?

Ang Bill of Rights naghatag kanato og mga katungod o liberties, sama sa freedom of speech, assembly, ug religion, ug pagseguro nga ang gobiyerno dili maka-infringe (contravene, transgress, or defy) sa maong mga katungod.

Ang Konstitusyon nagseguro nga mapatunhay ang separation of power sa tulo ka sanga sa pangagamhanan, ug nag-establish nga ang mga balaud, mapahimuslan ug ma-apply ngadto sa tanan. 

Nagseguro usab nga mapahimutang ang permanenting sistema aron kalikayan ang kaguliyang, ug aron masulbad ang mga suliran (conflicts) sa malinawon nga paagi. 

Gi-assure usab sa Konstitusiyon nga ang matag lungsoranon, dili kahikawan sa pagkinabuhi, sa kagawasan, ug sa mga kabtangan, without fair legal procedure, ug pagpahigayon sa presumption of innocence.

Daghan pang mga basic rights, nga ang tanan, gi-consider nga “inalienable,” meaning inherent to human being, ug dili malangkat gikan sa atong mga dughan.

Sa pangutana angay bang usbon ang 1987 Constitution, ang mga Charter change advocates ni-argue nga ni-focus sila pag-limit sa amendment to the economic provisions only, not its political structure;

Nga ang 60/40 foreign ownership restrictions stifle (choke or suffocate) foreign direct investments (FDI), nga nalupigan na kita sa kasilinganan natong mga nasud sa ASEAN. Matud nila nga ang 39-year-old constitution (written in 1987) is outdated, hupas na, nagkinahanglan og updating to match modern economic and technological contexts.

On the other hand, ang mga nisupak sa Cha-cha, argued nga wala kinhanglana ang charter change, tungod kay ang mga isyo sa ekonomiya mahimo man nga ma-addressed through ordinary legislation. 

Ang mga survey sa Pulse Asia nagpakita nga dul-an sa 9 out of 10 Filipinos wala mouyon pag-amendar sa Konstitusyon, ug majority kanila supak sa amendment karon o sa bisan unsang panahon.

Ug matud dinhi, “despite the low public support, proponents in Congress (particularly in the House of Representatives) argue for urgent changes to address, among other things, economic limitations.”

Ang mga survey, consistently nagpakita nga ang general public does not consider changing the constitution an urgent concern. Ikaw, unsa may imong hunahuna?