‘Usok ng kasalanan sa Navotas Land Field’

Parang sumpa ang kumalat na usok mula sa nasunog na tambakan sa Navotas, makapal, masangsang, at parang bangkay ng sistemang matagal nang bulok. Hindi lang Navotas ang nilamon nito umabot hanggang Malabon, Caloocan, at pati Obando. Libu-libong tao ang napilitang lumikas, habang may isa nang buhay na tuluyang kinapos sa hininga. Hindi ito simpleng aksidente ito’y singil.

Dito na papasok ang tanong na hindi dapat iniiwasan: sino ang mananagot? Hindi sapat ang “imbestigasyon.” Hindi sapat ang “aalamin pa.” Sabi nga ng mga urot, hindi lang ito usapin ng awa usapin ito ng responsibilidad.

Kung pagbabatayan ang lumalabas na detalye, parang malinaw na ang linya. Ayon sa Environmental Management Bureau, hindi tinapos ng Philippine Ecology Systems Corp. ang dapat nilang gawin bago iwan ang landfill. Kulang ang takip sa lupa, wala ang mga tubo na maglalabas ng gas, at patay ang sistemang dapat sumasala ng tubig. Sa madaling salita pinabayaan.

At kapag pinabayaan mo ang ganitong klaseng lugar, hindi “baka” ang resulta kundi siguradong sakuna.

Habang nagkakalkal ang gobyerno sa ebidensya, mas lalong nakakainis ang katahimikan mula sa kampo ng kumpanya. Nasaan ang boses ng mga nasa itaas? Nasaan si Reghis M. Romero II, ang kilala bilang “R-2,” na dating ipinagmamalaki ang kanilang mga proyekto sa kalikasan? Noon, puro papuri. Ngayon, puro katahimikan.

Hindi puwedeng ganito. Hindi puwedeng kapag may medalya, todo-ngiti pero kapag may namamatay na, biglang nawawala.

Ayon sa nga urot, posibleng humarap sa kasong kriminal, sibil, at administratibo ang mga responsable. At dapat lang. Dahil ang batas, tulad ng Republic Act 9003, ay hindi dekorasyon ito’y obligasyon.

Sa dulo ng lahat, hindi lang ito laban ng gobyerno o simbahan. Laban ito ng ordinaryong tao na nalanghap ang usok, nawalan ng tahanan, at muntik o tuluyang mawalan ng buhay.

Kung may tunay na lider sa likod ng kumpanyang ito, ngayon ang oras para humarap hindi magtago. Dahil ang usok ay lilipas, pero ang kasalanan, mananatili kung walang mananagot.

Disklaymer: Ang artikulong ito ay batay sa mga ulat at impormasyong lumalabas sa kasalukuyan. Ang mga pananaw na nakasaad ay para sa layunin ng pampublikong diskurso at hindi pa pinal na hatol ng anumang hukuman o ahensya.