EDITORYAL — Pakyas nga negosasyon

Way nakab-ot nga maayong resulta o kasabutan ang unang negosasyon tali sa Amerika ug Iran didto sa Islamabad, sa nasud sa Pakistan kagahapon, Sabado, Abril 12.

Nagpasabot ba ni nga magpadayun napud ang giyera ug madugay-dugay pa gyud ang krisis nga nakapakamang na sa daghang mga kanasuran sa kalibotan karon?

Ang duha ka habig parehong wala magkasinabot sa 21 ka oras nga negosasyon , kay si US Vice President JD Pence miingon nga dili gustong dawaton sa Iran ang kondisyon nga gilatag sa Amerika.

Samtang sa samang higayon ang Iran mipasangil nga dili nila gustong dawaton ang mga kondisyones o terms nga gipangayo sa Amerika aron hunongon na ang giyera.

“Sa bisan unsang negosasyon, kinahanglan nga duna gyuy mga kompromiso isakripisyo sa mga partidong nag-atubang. Dapat patas ug madawat sa isi’g ka habig ang mga gilatag nga kondisyon para nilang duha aron makakab-ot og kompromiso.”

Posibleng apil sa gipangayong kondisyon sa Amerika gawas ang pagpahunong sa Iran nga mga pagpamomba, mao ang dugay na kaayo nilang gikabalak-ang nuclear program sa Iran.

Sa habig sa Iran, ang nuclear program dili nila ikabaylo sa bisan unsa pay iparang ani para ilang hunongon ang ilang research.

Hagbay na kaayo ning giinitan sa Amerika kay ang gobiyerno sa Iran makadaghan ng higayon nga nagsige og panghulga sa seguridad sa US ug sa mga kaalyado niini.

Bisan tuod og makadaghan ng higayon giinsister sa Iran nga para lang sa siyensiya, power generation, medisina ug teknolohiya ang ilang katuyoan sa pagpahigayon og nuclear program, dili mokumpiyansa ang US kay dako ilang pagtuo nga mohimo og kaugalingong nuclear weapons ang Iran.

Hinuon naa pa may duha ka semana ceasefire nga gideklarar sa duha ka nasud ug giablihan na sad og balik ang Strait of Hormuz para sa mga piniling mga nasud sama sa Pilipinas nga makaagi didto ang ilang mga oil tankers ug fertilizers.

Gipaabot nga dunay epekto ang napakyas nga negosasyon ug posibleng moresulta sa padayung pagsaka sa presyo sa lana o ba kaha mous-os man galing pero dili na mabalik sa naandang presyo sa kada litro.