EDITORYAL - Husto Ba Ni?

Dili na tiaw ning pagsaka sa presyo sa lana nga nakaapektar na og maayo sa halos tanang presyo sa mga palaliton ug serbisyo ug hangtud karon wala pay kasigurohoan kun kanus-a mohunong ug mabalik sa karaang presyo.

Samtang dili tinuyoan sa gobiyerno sa Pilipinas ang mga nahitabo karon sa Middle East nga maoy hinungdan aning tanan, dunay responsibilidad ang kasamtangang mga opisyales sa administrasyong Marcos nga pangitaan ni og paagi.

Tinuod daghan ng gibuhat nga mga lakang ang gobiyerno para matabangan ang mga tawo apan dili tanan pinaagi anang mga ayuda.

Ang Department of Energy kinahanglan nga mohimo og mga lakang para sab mapasabot sa mga tawo kun nganong naingon man kini ani.

Masabtan nato nga ang krudo mao gyuy pinakagamit kaayong petrolyo sa transportasyon kay mao ni ang nagpadagan sa tanang mga dagkong makinarya ug mga sakyanan. Gani mao sab ni ang gigamit sa mga planta sa kuryente nga nigamit og generators.

Sukad sa pagsugod sa kagubot sa Middle East, makapila man nisaka ang presyo sa lana nga hapit man abot og tag P20 kada litro kada semana maong kason ang diesel dinhi sa Sugbu lapas naman og P130 kada litro ug ang gasolina hapit na mag P100 kada litro.

Pero pagkatinuod, makatarunganon ba ni ilang pagsaka sa presyo? Sakto ba ang kwentada nila sa gastos sa pagpalit aning petrolyo gikan sa laing nasud ug gipasulod dinhi sa Pilipinas aron ibaligya sa mga konsumidor?

Ang Pilipinas ubos pa karon sa State of National Energy Emergency, pwede ning gamiton sa gobiyerno aron pugson kining mga oil players sa nasud sa pagsumitir og mga dokumento pagmatuod nga makatarunganon ang pagsaka sa presyo sa ilang lana.

Kinahanglang apil sa mosusi ani ang uban pang mga ahensiya sa gobiyerno dili lamang ang DOE sama sa Bureau of Internal Revenue tungod kay duna man silay papel sa koleksyon sa buhis sa matag litrong halin sa lana pinaagi anang value added tax, excise tax, TRAIN Law tax ug uban pang buhis.

Unya dili lang unta kutob diha ang ilang buhaton, silotan gyud dapat kung dunay makitang pagpamintaha sa krisis sa mga kompanya sa lana.