EDITORYAL -Ayuda, band aid solution ra

Naleksyon na gyud unta ang gobiyerno karon aning krisis sa lana nga nakaapektar gyud og maayo sa mga Pilipino. Leksyon nga unta napunitan nila og pagtulon-an aron tutokan ang pagpangita og malungtaron solusyon ug dili lamang kutob sa paghatag og ayuda sa mga katawhan nga gidudahang nagamit sa politika.

Kaning krisis karon walay gipili. Dili lamang ang mga naa sa pinakaubos o mga kabus nga pamilya, mga transport sectors, mga mag-uuma , mananagat ug mamumuo ang apektado, kondili ang tanan gyud.

Kini tungod kay ang problema, naa sa gidaghanon sa reserbang petrolyo sa nasud karon ug walay kontrol ang gobiyerno ani kay gipanag-iya og mga pribadong kompanya. Sa tibuok South East Asia, ang Pilipinas maoy pinakaunang nideklarar og State of Energy Emergency sa nagsugod sa krisis sa Middle East.

Dili kini karon pa nahitabo, nahitabo sab ni adtong dekada 70. Niresulta kadto sa recession, nikamang gyud ang ekonomiya sa nasud ug nag-negatibo ang Gross Domestic Products (GDP).

Mao kadto ang rason nganong natukod ang Philippine National Oil Corporation (NAPOCOR) ug gipaspasan ang eksplorasyon sa pagpangita sa mga tinubdan sa lana dinhi.

Tungod sa NAPOCOR naangkon sa gobiyerno ang Petron nga dunay kaugalingong oil refinery maong gamay ra kaayo ang epekto sa krisis sa lana atol sa Gulf War niadtong 1990s.  Apan sa dihang gibaligya sa gobiyerno ang Petron, gipun-an pa gyud anang pribitisasyon sa mga industriya sa lana ug pagpasar sa Oil Deregulation Law, nawad-an og kontrol ang gobiyerno sa pagkontrol sa presyo niini. Samtang tuod nidaghan ang nagkompetinsiya kompanya sa lana, imbes mobarato,  wala kini nakasalbar sa mga tawo matag dunay krisis didto sa Middle East.

Mga eksplorasyon sa lana dinhi , pwerteng hinaya. Samtang sa renewable energy sab, sama sa solar, geothermal, wind power, murag gapaabot ra ang gobiyerno nga naay pribadong kompanya nga mo-invest.

Ang enerhiya gikinahanglan gyud sa tanang nasud, apan kun ingon ani ang sistema nga paabuton pa nga pribadong kompanya maoy mo-invest para mapun-an ang reserbang enerhiya sa Pilipinas, kutob ra gyud sa band aid solution ang mabuhat ug dili kini maayo.