Inihap ang matag gutlo sa kinabuhi

“Nganong naugkat nila ang patay’ng lawas sa akong asawa ug wala may natumpag sa iyang nahimutangan, unta ila kining gihimo dihang buhi pa seguradong maluwas pa nila.” Mao ni ang gipadayag ni Ben Ranido, ang bana sa namatay’ng trabahante sa Prime Waste Solution atol sa trashlide tragedy niadtong Enero 8, 2026.

Matud ni Ben nga naabtan pa niyang buhi ang iyang asawa ug dihang iyang gisuway pagsuong ang nahimutangan niini. Gibunlot siya sa mga otoridad kay delikado kuno ang sitwasyon, basin mahugno ang nahimutangan sa iyang asawa. Igo nalang siya sa paghilak ug mihangyo nga tugotan nalang nga magbarug sa dapit ug mag atang hangtud maluwas ang iyang asawa.

Nasaksihan niya nga gitaoran og oxygen ang iyang asawa nga si Rowena ug malaumon siya nga mabuhi pa kini. Apan human nataoran og oxygen wala naman kuno balika sa mga rescuers ang uban naglingkod ug ang uban nagmeeting hangtud nga nagabii nalang ug nakaadlawonan na hangtud nga namatay gyud ang iyang asawa.

Gibalik sa mga rescuers ang nahimutangan niini ug naugkat apan wala nay kinabuhi. Nahugno ang kalibutan ni Ben ug mitiyabaw sa kasakit kinsa mipadayag nganong wala man nila buhata ang pagkuha sa lawas sa asawa dihang buhi pa. Kong ang proseso nga ilang gigamit sa pag-ugkat niini sa lawas ni Rowena maoy gigamit nila sa pagkuha dihang buhi pa seguradong maluwas kini kay natauran man og oxygen.

Samtang usa ka nagtrabaho sa pasilidad nga wala maapil sa pagkahugno kay layo ra iyang pwesto mitug-an nga human sa pagkahugno sa edipisyo kay natabonan sa landslide dali siyang miadto ug gipangluwas ang naa sa sulod. Tulo ka tawo ang iyang naluwas ug lain pa ang mga naluwas sa iyang mga kauban. Gustohon man nila nga dunganon ang tanan sa pag haw-as sa nahimutangan apan dili nila nahimo kay kasagaran nangapiit man ang lawas. Manomano ang ilang pagkuha sa mga natabonan apan dihang naabot na ang mga tinood nga rescuers gipugngan na sila nga makabalik sa ground zero.

Matud sa akong naestorya nga taga didto ra pud sa dapit igo nalang siya sa paghilak kay naay iyang mga ig-agaw nga nagpaabot sa iyang pagbalik ug dili naman niya mahimo sanglit gibawalan na siya. Sama ni Ben nagpaabot sila nga molihok dayon ang mga rescuers apan wala kay lagi seniguro ang ilang lakang aron seguro nga maluwas ang mga natabonan ug dili usab mabutang sa peligro ang kinabuyi sa mga rescuers.

Gustohon man nga mosabot ang mga pamilya apan dili nila madawat ang nasaksihan nga inanayng nabugtoan sa kinabuhi ang ilang mga mahal sa kinabuhi tungod lang kay estrikto ang pamaagi sa pagluwas sa mga biktima. Oras ang kontra nila diin matag gutlo inihap nga kong maapsan sila sa oras seguro kataposan na nila ug mao kini ang nahitabo sa Binaliw landfil.

Sagad sa mga unang naugkat nga buhi, kadtong mga naluwas sa mga molopyo sa lugar nga dili mga rescuers kinsa nangurso lang tungod sa kaluoy ilang gisugal ang ilang kinabuhi aron makaluwas sa kinabuhi sa uban nga niadtong tungora nagpanggit og tabang, nganong naluwas man sila nga wala nga mano mano ug kursonada ra ang ilang gamit.

Dili sa pag-discredit sa effort sa mga rescuers kay well trained man sila sa pag handle sa mga katalagman. Murag lahi man ang gipakita nilang labok sa Binaliw tragedy kay halos sa ilang mga naugkat patay nang daan, nahulog nga dili na rescue kon diri retrieval na ang ilang gihimo. Basin lahi nga pamaagi ang ilang gihimo kay delikado man usab ang kondisyon sa landfil kay naay methane gas nga mosilaob ug kuyaw pud sa ilang kinabuhi.

Kadtong sa linog, bisan og sige og aftershock ug gapangligid pa ang mga bato kombate ang mga rescuers kay wala may mga chemicals nga ilang kalaban, lahi ang sa landfil kay kong masipyat sila aw sila pud ang ugkaton.

Kining akong lindog base kini sa sentimento sa mga pamilya nga nawad-an og mahal sa kinabuhi kinsa nasaksihan nila ang kahinay nga pagkuha sa lawas nga natabonan. Bisan og patay na sila apan gusto sa pamilya nga makuha nga tibook lawas pa aron mahaya nila pero subo palandungon nga imposible na  kini kay kadtong mga naugkat na gipang ulod na ang mga lawas tungod sa kadugay nila nakuha.