Bantay sa 2026
Makapaluya. Bisan sa lapad nga pagsupak sa nagkalainlaing mga sektor, nakalusot gyod ang dul-an sa trilyon ka pesos nga pork barrel sa 2026 budget nga giaprobahan sa Senado ug sa House of Representatives niadtong Disyembre 29, 2025 ug gipirmahan ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. niadtong Lunes, Enero 5.
Pero dili ta mo-surender. Dili ta mahimong mobalik sa pagpakahilom ug pagpangiyugpos ug pagtan-aw lang sa pagpabusdik sa walay katagbawan nga mga buaya. Ang tanang kasayuran ug pagtulon-an sa P1.7 trilyones nga flood scam makahimo natong mas takos pagbadlong sa kinawatay.
* * *
Tungod sa lapad nga mga protesta sa niaging tuig, napugos ang administrasyon paghimo og positibong kausaban sa budget:
• Wala nay bag-ong flood control projects karong tuiga (bantayanan hinuon ang pagtiwas sa balor og P350 bilyones nga mga proyekto nga nasubasta sa 2025);
• Mas dako nang budget sa edukasyon, kahimsog ug agrikultura (bantayanan sab nga dili mosimang sa pribadong mga bolsa); ug
• Gi-ban nang mga politiko sa mga ayuda (labawng bantayanan kay mahimong sila gihapon ang magbuot, sama sa naandan sa nangaging katiuigan, pilay ihatag, kinsay hatagan ug kanus-a ipanghatag).
* * *
Salamat sa isog nga mga protesta, napugos ang administrasyon sa paghatag sa katawhan og kahimanan sa pagsubay sa pagpatuman sa mga proyekto karong tuiga:
• Online dashboard sa Department of Public Works and Highways sa geo-tagged projects, mga kontraktor, presyo sa mga kontrata ug mga petsa sa pagkahuman; ug
• Hinaot mapasar sa Kongreso ang CADENA (Citizen Access and Disclosure of Expenditures for National Accountability) Act nga mosugo sa tanang ahensiya pagpublikar sa budget, procurement, ug pagpatuman sa mga proyekto ginamit ang imposibleng maniobrahon nga blockchain technology.
* * *
Angayng paninglan ang administrasyon sa saad nga paapilon ang pribadong sektor sa mga subasta (aron pagbaraw sa mga konsabo) ug sa mga inspeksiyon (nga pangulohan sa Commission on Audit) sa mga lugar nga gitukoran sa mga proyekto.
Hinaut nga matinuod karong buwana ang wala matuman nga saad sa pagposas sa mga kongresista ug mga senador. Bantayan nato nga dili sila hatagan og special treatment sa mga prisohan. Subayon sab nato nga dili molikoy ang mga husay sa mga kaso. Ug magsige ta og apura nga mabawi nang mga kinawat.
* * *
- Latest
