EDITORYAL - Paghinumdom diin gikan

Karong adlawa mao ang pagtimaan para sa mga nitaliwan na natong mga minahal sa kinabuhi ngadto sa laing kalibutan. Ang kalag-kalag nga sagad hinumdoman sa mga Kristiyano anha buhaton matag Nobiyembre 2 kada tuig. Kaning kalag-kalag dili gyud ekslusibong tradisyon lang sa mga Kristiyano. Sa relihiyong Islam, wala silay petsa sa pagtimaan o paghinumdom sa ilang mga minatay apan gihimo nila kini kada adlaw pinaagi sa pag-ampo.

Apan adunay mga Muslim nga wala hingpit mosunod sa Sharia Law kay mas gipalabi ang ilang karaang kultura ug tradisyon sa ilang mga tribu nga pagtimaan sa adlaw sa mga minatay isip paghinumdom ug pagselebrar sa kinabuhi sa ilang mga minahal sa kinabuhing nitaliwan na sa laing kalibutan.

Bisan ang mga Budhists, Animists, mga pagano, ug uban pang relihiyon nga nagtuong adunay Labaw nga Makagagahum adunay lain-laing kaugalingong mga pista para sa ilang mga minatay, ang uban sagad himuon gikan sa bulan sa Hulyo hangtud sa Oktobre subay sa buwan sa ting-ani sa ilang mga umahan o panagatan.

Ang pag-obserbar sa Kalag-Kalag sa matag Nobiyembre 2 matawag tradisyon sa mga Kristiyano bisan unsa pa nga kongregasyon o sekta subay sa pagsunod sa Gregorian Calendar nga mugna sa Simbahang Katoliko didto sa Roma. Lain-lain ang pamaagi sa matag Kristiyanong nasud pagsaulog ang maong adlaw, sagad ani, nagbase sa ilang kultura ug tradisyon nga mas nahatagan pa og gibug-aton tungod sa ilang relihiyon.

Apan bisan unsa pa man ang tinuohan, relihiyon , tradisyon o kultura mahinungdanon nga dili kalimtan  ang kinabuhi sa mga mitaliwan na sa laing kalibotan.

Kay dili ikalimod, bugtong makahimo ug nakahinumdom kun kinsa sila mao lamang ang  pinakaduol nilang kaliwat sama sa mga inahan, amahan, anak, kapikas, ug igsuon ug labing suod nga mga apo ngadto sa ilang mga apohan. Gikan sa ikatulo nga henerasyon hangtud sa mga mosunod pang henerasyon, dili na sila mahinumdom sama sa ilang mga apohan sa tuhod ug sa uban mga nag-una nilang katiguwangan.

Busa, kinahanglang tudloan ang mga kabataan karon aning tradisyon ug kultura dili tungod kay maoy naandan, kondili, ang pagpahinumdom kanila kun diin sila gikan.