Bitaw, kinahanglanon kaayo ang dugang cold storage facilities

Dihay nakaadto ko sa Catbalogan, (sa wala pa kini ma-siyudad) nakasaksi ako, sayo sa buntag,  pagkaabunda sa isda. Gitumod ngadto sa mga major ports sa Samar ug Leyte, ug sa Manila. Layoa no? Ambot sige pa ba kaha kini karon. Anyway, ang pangisda maoy main source sa ilang panginabuhian. In 1965, ang Samar, gibuak into three provinces - Northern Samar, Western Samar, ug Eastern Samar) with Catbalogan becoming the capital of Western Samar.

Sa akong giingon sa unahan, sa kadaghan sa ilang abot gikan sa kadagatan, ilang na-felt ang pagka-kinahanglanon sa mga cold storage facilities, to avoid food wasted and spoilage. 

Ang Pilipinas gilibotan sa kadagatan ug kasapaan, walay rason ngano nga magnihit, o magkulang   kita sa pagkaon gikan sa kadagatan.

Giingon nga usa sa mga hinungdan nganong nagpabiling kabus ang atong nasud, kini tungod kay napakyas kita pag-develop sa rich natong natural resources. Ato lang giusikan kining gasa sa gikan sa Kahitas-an.  

Kon maghisgot kita og pag-ugmad sa production sa kadagatan, kinahanglan ilakip gayud ang need for more cold storage facilities; ingon man, mga modernong kahimanan sa pangisda, labi na sa kalawran, o sa deep-sea fishing. Dinhi lang sa Sugbo, nagkinahanglan kita og dugang 40 ngadto sa 50 ka cold storage facilities, “to support its farming and fishing industries, reduce post-harvest losses, and help lower consumer prices,” nagkanayon si Mark Anthony Ynoc, presidente sa Mandaue Chamber of Commerce and Industry (MCCI).

Dugang ni Ynoc, mga 30% sa mga pagkaon ang madubok, o ma-spoiled gumikan sa kakulang sa sa mga cold storage facilities, ug kini nakapasaka sa mga presyo sa pagkaon.

Padayon ni Ynoc: “If we want to bring down the cost of food, we need to invest in cold chain facilities from the north to the south of Cebu.” Pagkakaron, ang Sugbo aduna lay 14 ka cold storage facilities.

Sa iyang bahin, si Benedict Que, trustee sa CCCI, namahayag nga ang dugang cold storage facilities, makapa-improve sa kinitaan sa mga mag-uoma ug mangingisda; stabilize, o makapa-seguro sa kanunay nga supply sa agricultural products; ug makadasig pag-invest alang sa patigayong agricultural, o ‘agri-entrepreneur.’ 

Ang google mitampo niining kasayoran: “Establishing cold storage facilities offers significant advantages by prolonging the shelf life of food, reducing waste, ensuring food safety by inhibiting microbial growth, and lowering costs through reduced spoilage and improved inventory management.”

Hinaut nga naka-realize usab niini ang atong gobyerno, particularly ang Department of Agriculture. Kon maka-increase kini sa food production, makapahuway na kita gikan sa pagpamalit og pagkaon gikan sa gawas. Usa man kaha kita ka agricultural country.

 Maayo na lang kay si Agriculture Secretary Francisco Tiu Laurel Jr., mipahibawo sa ilang plano pagtukod og mga 99 ka modular ug mega cold storage warehouses sa mga agricultural regions, uban sa P3 billion nga pundo.

Nakabintaha ang Sugbo niini, tungod kay nahimutang kita, geographically sa sentro sa Pilipinas, ug giisip nga transport hub, nga mahimong strategic ug ideal site nga tokuran og mga cold storage chain.

By the way, ang Samar, part sa Eastern Visayas, Region 8, nga gi-established sa mga Jesuit missionaries in 1569.