EDITORYAL - Mapagan sa tension sa Taiwan

Nagkainit ang tensiyon sa Taiwan Strait tungod aning bag-ohay lang nga gilusad nga military dril sa China sa palibot sa nasud sa Taiwan, sa amihanang bahin sa Luzon. Ang China mianunsyo kaniadto sa sayong mga bahin sa termino ni Chinese presidente Xi Jinping nga ilaang kuhaon og balik sa ilang sabakan bisan sa unsang paagi. Nagpasabot kini nga bisan magkagiyera pa.

Dunay sobra 250,000 ka mga Pilipino nga nagtrabaho karon didto sa maong nasud nga gikinahanglang tabangan sa gobiyerno nga luwas makabalik dinhi sa nasud. Hinungdan nga gipangusgan ang pagpalambo sa seguridad sa Batanes, ang kinatumyang probinsya sa Pilipinas nga mas duol pa sa Taiwan kun itandi sa Manila.

Gipalambo sab ang mga pasilidad didto sama sa pantalan ug tugpahanan aron daling mahakot balik sa Pilipinas ang mga OFWs didto. Kana palang daan, makaapektar na sa Pilipinas tungod kay mawagtangan sila og trabaho. Apan sa uban, daghan ang nabalakang mapagan ang Pilipinas sa giyera kay ang Amerika misaad nga panalipdan ug tabangan niini ang Taiwan nga depensahan gikan sa China.  Ang kabalaka adunay kapasikaran, kay ang ubang mga gamit panggubat sa US naa karon gipahiluna sa mga pasilidad ubos sa Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA) dinhi sa nasud.

Ang Pilipinas mao ang pinaka-karaang kaalyado sa US dinhi sa Southeast Asia ug sa tibuok Asya subay sa Mutual Defense Treaty sa duha niadto pang 1950’s.

Ang kasabutan naggarantiya nga magtinabangay ang duha kun dunay usa kanila nga atakihon. Kun malambigit ang Amerika sa giyeran sa Taiwan, nagpasabot ba kini nga kinahanglang moapil ang Pilipinas? Dili.

Walay kapilian ang Pilipinas, agresibo kaayo ang pagpangawkaw sa China sa mga teritoryo sa Pilipinas diha sa West Philippine Sea bisan sa panahon ni kanhi presidente Rodrigo Duterte nga nakigsuod kanila.